Θεός και σκουπιδάκι: Όσα μου έμαθε η μανιοκατάθλιψη (μια προσωπική μαρτυρία)

Είμαι μανιοκαταθλιπτική. Γράφω αυτό το κείμενο για να βοηθήσω κάποιον άλλον σε αντίστοιχη κατάσταση. Να του πω: Μπορεί τώρα τίποτα να μη σου δίνει χαρά και ο θάνατος να μοιάζει η μόνη λύση. Όλο αυτό όμως θα περάσει. 

της Αριάδνης Λουκάκου

Η Kay Redfield Jamison είναι καθηγήτρια ψυχιατρικής στο Johns Hopkins School of Medicine, αναγνωρισμένη παγκοσμίως αυθεντία σε θέματα μανιοκατάθλιψης και μανιοκαταθλιπτική η ίδια. Το βιβλίο της «An Unquiet Mind» είναι μια συγκλονιστική προσωπική μαρτυρία της δικής της μάχης με τη μανιοκατάθλιψη. «Διατηρώ πολύ σοβαρές επιφυλάξεις για το αν μπορεί κανείς να κατανοήσει πραγματικά αυτή την ασθένεια, αν δεν υποφέρει ο ίδιος από αυτή», γράφει.

Εγώ νομίζω ότι μπορώ να την κατανοήσω. Είμαι μανιοκαταθλιπτική. Βέβαια, τώρα πια, δεν χρησιμοποιούν τον όρο μανιοκατάθλιψη. Έχει αντικατασταθεί με τον λιγότερο τρομακτικό (και ίσως περισσότερο ακριβή) όρο διπολική διαταραχή (bipolar disorder). Πρόκειται για μια ψυχική διαταραχή που επηρεάζει τη διάθεση. Επηρεάζει τη ζωή σου και αυτή των γύρω σου, επηρεάζει τις σχέσεις σου, τη δουλειά σου, το σώμα σου, την υγεία σου. Απειλεί τη ζωή σου. Η μανιοκατάθλιψη είναι από τις ασθένειες με τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας στις νεαρές ηλικίες παγκοσμίως. Αυτοκτονίες όταν είσαι down, ατυχήματα όταν είσαι high.

«Η βοήθεια που θα λάβεις και η επικοινωνία που θα έχεις με τον θεραπευτή σου, είτε αυτός είναι γιατρός είτε ψυχοθεραπευτής, είναι πάρα πολύ σημαντική. Μπορεί να σε σώσει, αλλά μπορεί και να σε καταστρέψει». 

Τα καλά νέα είναι ότι αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά. Μπορείς να ζήσεις μια απόλυτα φυσιολογική ζωή, αρκεί να παίρνεις τα φάρμακά σου. Χωρίς σοβαρές παρενέργειες σημειωτέον. Τα κακά νέα είναι ότι πολλές φορές δεν θες να την αντιμετωπίσεις φαρμακευτικά. Για την ακρίβεια, όχι απλώς δεν θες, θες –αντίθετα– να κρυφτείς από αυτούς που σε καταλαβαίνουν και να τη ζήσεις ως το τέλος. Να την επιτείνεις. Τη μανία. Θες κι άλλο, θες λίγο ακόμα. Εγώ, όσες φορές έχω πάθει μανία, έχω τσακωθεί με όλο μου το περιβάλλον, γιατί αισθάνομαι ότι είμαι καλά, πολύ καλά, πάρα πολύ καλά, ότι το ελέγχω απόλυτα και αρνούμαι να πάρω τηλέφωνο το γιατρό μου ή να πάρω τα φάρμακά μου. Το συναίσθημα είναι υπέροχο, είναι μαγικό και δεν υπάρχει κανένα ναρκωτικό η επίδραση του οποίου να είναι έστω και κοντινή σε αυτό. Στην αρχή νιώθεις ευφορία, εγρήγορση, αισιοδοξία. Νιώθεις γεμάτος ενέργεια και χρειάζεσαι πολύ λιγότερες ώρες ύπνου, ενώ καταπιάνεσαι επιτυχώς με πολλά διαφορετικά πράγματα ταυτόχρονα. Το μυαλό σου τρέχει γρήγορα, όλα σου φαίνονται εύκολα, ενθουσιάζεσαι με τα πάντα, είσαι δημιουργικός, ευχάριστος, φλερτάρεις και μιλάς πολύ. Μέχρι εδώ όλα καλά. Αργά ή γρήγορα όμως, το κοντέρ πιάνει τα 200 και τα φρένα σπάνε. Και αφού κάνεις πράγματα επικίνδυνα, αφού πληγώσεις ανθρώπους που αγαπάς, καταστρέψεις σχέσεις, δουλειές κτλ, ξαφνικά κρασάρεις. Και σκέφτεσαι όλα αυτά που έλεγες και έκανες τότε που νόμιζες ότι είσαι θεός και τώρα νιώθεις ακριβώς το αντίθετο. Ένα σκουπιδάκι.

Όταν αρχίζει η κατάθλιψη ζητάω αμέσως βοήθεια. Όπως λέγαμε με μια φίλη που τραβάει τα ίδια, η κατάθλιψη της μανιοκατάθλιψης είναι άλλη πίστα. Τα αντικαταθλιπτικά δεν κάνουν τίποτα απολύτως. Ο καθένας τα βιώνει διαφορετικά αυτά τα πράγματα. Εγώ, σε περιόδους βαριάς κατάθλιψης, είμαι σχεδόν νεκρή. Κουλουριασμένη στο κρεββάτι, δεν τρώω, δεν κοιμάμαι παρά μόνο με ηρεμιστικά, φοβάμαι τα πάντα, φοβάμαι τον κόσμο, φοβάμαι να βγω έξω, πονάει όλο μου το σώμα, έχω τύψεις και ντρέπομαι για όλα, νιώθω άσχημη και χαζή. Η πλάκα είναι ότι όντως «χαζεύω». Το μυαλό μου κινείται αργά και οι σκέψεις μου μπλέκονται σε έναν ατέρμονο αρνητισμό που με αποτρέπει από τα πάντα. Η δημιουργικότητά μου χάνεται. Η πιο απλή κίνηση, η πιο απλή πράξη, γίνεται βουνό. Τίποτα δεν μου δίνει χαρά. Ο θάνατος μοιάζει η μόνη λύση. Ο βασικός λόγος που γράφω αυτό το κείμενο είναι για να βοηθήσω κάποιον άλλο, έστω και έναν, που βρίσκεται σε αντίστοιχη κατάσταση και να του πω κάτι πολύ απλό, αλλά πολύ σημαντικό. Θα περάσει. Πάντα περνάει.

Η μανιοκατάθλιψη είναι ύπουλη –μπορεί να κρυφτεί για ένα μεγάλο διάστημα και μετά να έρθει πάλι καβάλα στο άλογο. Στην πραγματικότητα δεν φεύγει ποτέ, απλώς κάνει κύκλους. Είναι χρόνια ασθένεια. Συνήθως εμφανίζεται λίγο πριν ή λίγο μετά τα 30, αν και μερικές φορές μπορεί να εμφανιστεί στην εφηβεία ή σε πολύ μεγαλύτερη ηλικία. Λένε, ότι μετά τα 50 αρχίζει να υποχωρεί και κάποια στιγμή φεύγει, μαζί με τη νεότητα. Πάντως, η θεραπεία δεν είναι για ένα διάστημα, αλλά για πάντα. Φυσικά προσαρμόζεται, είσαι καλύτερα μειώνεις τη δόση, είσαι χειρότερα παίρνεις κάτι ακόμα.

Πρέπει να έχεις έναν πάρα πολύ καλό γιατρό (ψυχίατρο, όχι ψυχολόγο) που να τον εμπιστεύεσαι απόλυτα και να μπορείς να του λες τα πάντα. Πολύ βασικό. Πρέπει να είσαι σε επικοινωνία, όχι συνεχή, αλλά σταθερή. Μπορεί να μην τον έχεις δει για δύο μήνες, αλλά αν ένα βράδυ δεν κοιμηθείς καθόλου, (μανία), πρέπει να τον πάρεις κατευθείαν τηλέφωνο. Έχεις πάντα το κινητό του κι ας μην το χρησιμοποιήσεις ποτέ. (Θα το χρησιμοποιήσεις). Συνήθως παίρνεις ένα κοκτέιλ φαρμάκων, αφού το αντικαταθλιπτικό σε ανεβάζει και μπορεί να σου προκαλέσει μανία κι αυτό που σε ηρεμεί μπορεί να σε ρίξει στην κατάθλιψη.

«Αν μου έλεγε κανείς ότι θα μπορούσα να ζήσω τη ζωή μου, από τα 26 μου μέχρι σήμερα χωρίς να έχω αρρωστήσει, θα το σκεφτόμουν πολύ σοβαρά. Γιατί, ενώ υπέφερα πολύ, έγινα καλύτερος άνθρωπος. Νιώθω ευγνωμοσύνη γι’ αυτό το ”ταξίδι”». 

Ο τελευταίος μου γιατρός, ο τρίτος στη σειρά, είναι κορυφαίος. Την πρώτη φορά που πήγα, high as a kite, μου έδωσε μια σειρά από φάρμακα. Αν θυμάμαι καλά, έπρεπε να παίρνω έξι διαφορετικά χάπια μέσα στη διάρκεια της μέρας. Εγώ σιχαίνομαι τα φάρμακα, δεν παίρνω ούτε ασπιρίνη. Φρίκαρα. Άλλωστε ήμουν ήδη φρικαρισμένη, άυπνη επί μέρες, πτώμα και τσακωμένη με το σύμπαν. Του λέω: «Τόσα πολλά;» και μου απαντάει ατάραχος: «Πώς φαίνεται ότι δεν ξέρεις να μαγειρεύεις». «Ξέρω!», αναφώνησα προσβεβλημένη, γιατί όταν είσαι χάι τα ξέρεις όλα. «Ωραία», μου λέει. «Και πώς κάνεις το βραστό; Ρίχνεις το κρέας στο νερό και το αφήνεις να βράσει; Δεν θα βάλεις κρεμμυδάκι; Πατατούλα, καρότο; Καρυκεύματα;». Με έπεισε, με ηρέμησε και ξεκίνησα να τα κουμπώνω. Ένιωσα αμέσως καλύτερα. Τώρα, ένα χρόνο μετά, παίρνω το ένα δέκατο από αυτά που μου έδωσε τότε και θα συνεχίσω να το παίρνω μέχρι να μου πει να το αλλάξω. Τον εμπιστεύομαι απόλυτα. Νιώθω μια χαρά. Κανονική. Όπως πριν αρρωστήσω. Στεναχωριέμαι, χαίρομαι, πέφτω, ανεβαίνω, όπως όλοι. Όταν υποστώ ένα σοκ, κλονίζομαι. Όπως όλοι. Το εκκρεμές μου σταμάτησε να γυρνάει σαν τρελό, διανύει τώρα τη σωστή απόσταση. Μετά από 12 χρόνια φριχτής ταλαιπωρίας, νιώθω επιτέλους αισιόδοξη. Νομίζω ότι είμαι σε καλό δρόμο.

Μέχρι να φτάσω σ’ αυτό το σημείο, έχω αλλάξει τρεις ψυχιάτρους και τρεις ψυχολόγους. Η πρώτη μου ψυχολόγος ήταν μια πανάκριβη κυρία μεγάλης ηλικίας γαλλοσπουδασμένη και υπέρμαχος της ψυχαναλυτικής ψυχοθεραπείας. Επί δύο χρόνια προσπαθούσε να με πείσει ότι δεν έχω τίποτα, εκτός από ένα φουσκωμένο εγώ, που θέλει να τραβάει την προσοχή. Μάταια της έλεγα ότι δεν μπορώ να αναπνεύσω από την κατάθλιψη, ότι δεν μπορώ να κάνω τίποτα, ότι υπάρχει αυτή η ασθένεια στην ευρύτερη οικογένειά μου. Ήταν ανένδοτη. Δεν ήθελε να πάρω φάρμακα και ψάχναμε μαζί στα όνειρά μου και στην παιδική μου ηλικία για μια λύση. Δυστυχώς γι’ αυτήν, είχα την τύχη να έχω μια πάρα πολύ ευτυχισμένη παιδική ηλικία. Αφού είδα και απόειδα, σταμάτησα να πηγαίνω. Έχασα δύο χρόνια από τη ζωή μου και πάρα πολλά λεφτά. Τον δεύτερο ψυχίατρο, στον οποίο πήγα για ένα χρόνο, κανονικά θα έπρεπε να τον καταγγείλω στον ιατρικό σύλλογο. Θέλω να πω με αυτά, ότι η βοήθεια που θα λάβεις και η επικοινωνία που θα έχεις με τον θεραπευτή σου, είτε αυτός είναι γιατρός είτε ψυχοθεραπευτής, είναι πάρα πολύ σημαντική. Μπορεί να σε σώσει, αλλά μπορεί και να σε καταστρέψει. Ο ψυχίατρος είναι υποχρεωτικός. Ο ψυχολόγος προαιρετικός, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι λιγότερο σημαντικός. Όμως, η φαρμακευτική αγωγή είναι απαραίτητη.

«Δεν φοβάμαι πια, ούτε ντρέπομαι. Έμαθα επιτέλους ότι δεν είμαι ούτε θεός, ούτε σκουπιδάκι. Είμαι εγώ και όταν νιώθω χαρούμενη και δυνατή, και όταν νιώθω αδύναμη και θλιμμένη». 

Η μανιοκατάθλιψη είναι πολύ δύσκολη στη διάγνωση, παίρνει πολλές διαφορετικές μορφές, έχει πολλά διαφορετικά συμπτώματα, τρομερές διαβαθμίσεις και δεν υπάρχει κάποια εξέταση αιματολογική, εγκεφαλογράφημα κτλ που να μπορεί να την εντοπίσει. Συχνά θεωρούν ότι έχεις κατάθλιψη και σου δίνουν αντικαταθλιπτικά, τα οποία σε πετάνε στον αέρα. Έχω γνωρίσει πολλούς ανθρώπους με το ίδιο πρόβλημα. Κανένας μας δεν έχει ακριβώς τα ίδια συμπτώματα. Άλλοι έχουν πιο έντονες μανίες και άλλοι πιο βαριές καταθλίψεις. Κάποιοι είναι ικανοί να πετάξουν μια ολόκληρη περιουσία σε μια βραδιά στο καζίνο και άλλοι μπορούν να κλειστούν επί μια εβδομάδα σπίτι τους χωρίς φαγητό και ύπνο γράφοντας ή ζωγραφίζοντας, μέχρι να ξεπεράσουν τα όριά τους και να καταρρεύσουν. Στην κατάθλιψη, κάποιοι κλαίνε όλη μέρα, δεν τρώνε και δεν κοιμούνται, ενώ άλλοι κοιμούνται ατέλειωτες ώρες και τρώνε ό,τι βρουν μπροστά τους. Περιττό να πω ότι αυτές οι ακραίες διακυμάνσεις οδηγούν και σε ακραίες αυξομειώσεις βάρους (εγώ έχω ανεβοκατέβει 20 κιλά σε διάστημα έξι μηνών και αυτό πάνω από μια φορά). Η λίμπιντο ανεβοκατεβαίνει μαζί με τη διάθεση. Στην κατάθλιψη απλά δεν υπάρχει, στη μανία είναι ασυγκράτητη. Πολλοί υποφέρουν από αυτή την αρρώστια, χωρίς να το ξέρουν και μαζί τους υποφέρουν και οι δικοί τους. Ένας μεγάλος αριθμός ατόμων εθισμένων σε διάφορες ουσίες έχει αυτό το πρόβλημα. Πολλοί αλκοολικοί πίνουν γιατί έχουν μανιοκατάθλιψη. Το πρόβλημά τους δεν είναι ο αλκοολισμός. Σε αυτόν οδηγούνται επειδή υποφέρουν.

Μια από τις σπουδαιότερες ανακαλύψεις, στον τομέα της ιατρικής στον εικοστό αιώνα, ήταν η θεραπευτική δράση του λιθίου στην αντιμετώπιση της μανιοκατάθλιψης. Έγινε, και αυτή, τυχαία. Ένας φίλος ψυχίατρος έλεγε ότι αν είχε ανακαλυφθεί λίγο νωρίτερα, ο Χέμινγουέι δεν θα είχε αυτοκτονήσει. Ούτε η Βιρτζίνια Γουλφ. Μεγάλοι συγγραφείς, ποιητές, μουσικοί, ηθοποιοί και καλλιτέχνες πάσχουν από την ασθένεια αυτή. Ο Λέοναρντ Κοέν έχει πει ότι προσπαθεί να ζει χωρίς φάρμακα για να μην περιορίζει τη δημιουργικότητά του. Περνάει όμως μεγάλα διαστήματα απομονωμένος, παλεύοντας με μια απέραντη θλίψη. Όταν βγαίνει από αυτήν, μας προσφέρει τους καρπούς της. Ο Στίβεν Φράι, μετά από μια αποτυχημένη απόπειρα αυτοκτονίας, γύρισε ένα υπέροχο ντοκιμαντέρ για το BBC με τίτλο «The secret life of the manic depressive». Μίλησε με πολλούς διάσημους του Χόλιγουντ που υποφέρουν από αυτήν την αρρώστια, όπως τον Ρίτσαρντ Ντρέιφους και την Κάρι Φίσερ, αλλά μίλησε πολύ και για τη δική του εμπειρία. Λένε ότι ο Ναπολέων ήταν μανιοκαταθλιπτικός. Και ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι. Δεν μπορούμε να το γνωρίζουμε με βεβαιότητα. Πάντως ο Τσόρτσιλ ήταν σίγουρα. Μια σειρά από επιφανείς ανθρώπους της τέχνης, της πολιτικής και της επιστήμης παλεύουν κρυφά ή φανερά με αυτή την αρρώστια. Η τελευταία που βγήκε να μιλήσει δημόσια γι’ αυτό είναι η Κάθριν Ζέτα Τζόουνς, με αφορμή την πρόσφατη νοσηλεία της. Στα του οίκου μας, μια από τις σημαντικότερες Ελληνίδες συγγραφείς, η Μαργαρίτα Καραπάνου έγραψε και μίλησε για αυτήν, πριν τον πρόωρο θάνατό της.

Η μανιοκατάθλιψη είναι ευχή και κατάρα. Σε ανεβάζει στον ουρανό και σε πετάει στα τάρταρα. Αν μου έλεγε κανείς, ότι θα μπορούσα να ζήσω τη ζωή μου, από τα 26 μου μέχρι σήμερα χωρίς να έχω αρρωστήσει, θα το σκεφτόμουν πολύ σοβαρά. Γιατί, ενώ υπέφερα πολύ, έγινα νομίζω καλύτερος άνθρωπος. Με μεγαλύτερη κατανόηση για την αδυναμία του άλλου και λιγότερη αλαζονεία. Αξιολογώ διαφορετικά τα σοβαρά από τα μη σοβαρά προβλήματα. Χαίρομαι όταν ξυπνάω το πρωί και νιώθω καλά. Δεν το θεωρώ πια δεδομένο. Έχω ανέβει πολύ ψηλά και έχω πέσει πολύ χαμηλά. Νιώθω ευγνωμοσύνη γι’ αυτό το «ταξίδι». Έχω χρέος απέναντι στον εαυτό μου και απέναντι σ’ αυτούς που μ’ αγαπάνε, τώρα που έχω πια καταλάβει τι μου συμβαίνει και πώς αντιμετωπίζεται, να είμαι καλά. Δεν φοβάμαι πια, ούτε ντρέπομαι. Έμαθα επιτέλους, ότι δεν είμαι ούτε θεός, ούτε σκουπιδάκι. Είμαι εγώ και όταν νιώθω χαρούμενη και δυνατή, και όταν νιώθω αδύναμη και θλιμμένη. Είμαι πάντα εγώ. Το στοίχημα τώρα είναι να μάθω να ισορροπώ ανάμεσα σε αυτούς τους δύο πόλους. Κι αυτό ισχύει για όλους μας, όχι μόνο για τους μανιοκαταθλιπτικούς.

 Πηγή : Andro.gr 

Ασυνόδευτος, ανήλικος και Αφγανός...

Με αφορμή τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, οι Γιατροί του Κόσμου και το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες έφεραν πριν λίγο καιρό στη δημοσιότητα την ιστορία ξεριζωμού του 14χρονου Αφγανού Ισμαήλ, ο οποίος λόγω καταγωγής, χρώματος και γλώσσας έγινε θύμα ρατσιστικής βίας στην Αθήνα. Η ανάγκη για την προστασία μέσω της ενεργοποίησης θεσμικού πλαισίου αν μην τι άλλο ασυνόδευτων παιδιών είναι επιτακτική.

Η ιστορία του Ισμαήλ από τον ίδιο τον Ισμαήλ

Σύμφωνα με τους Γιατρούς του Κόσμου, ο ανήλικος βρισκόταν στην Ελλάδα μόνος του από τις αρχές Μαρτίου 2013. Διέμενε στην Αθήνα, σε ένα μικρό διαμέρισμα με 13 ακόμη ανθρώπους. Ο ανήλικος είχε χωριστεί από τη μητέρα του στο check-in στο αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος από διακινητές, οι οποίοι, κατά την προσφιλή τους τακτική, επιβίβασαν μόνο τη μητέρα στο αεροπλάνο, ενώ ο ανήλικος δεν τα κατάφερε. Κρατήθηκε για λίγα λεπτά στο αστυνομικό τμήμα του αεροδρομίου και πάλι αφέθηκε ελεύθερος δίχως κάποια διενέργεια από τις αρχές για την προστασία του.

Ο ανήλικος επέστρεψε στο σπίτι τους στην Αθήνα, μόνος. Ο 14χρονος είχε πλήρη άγνοια των δικαιωμάτων του, διέμενε σε ακατάλληλο χώρο, είχε δυσκολία στο να αναλάβει τη σίτισή του και δεν γνώριζε πού μπορεί να απευθυνθεί για βοήθεια. Ακόμα και μετά την επίθεση εις βάρος του και αφού μετέβη στο ΤΕΠ κρατικού νοσοκομείου, όπου έγινε η συρραφή των τραυμάτων του, είχε δυσκολία στο να λάβει τα φάρμακα που του είχαν συνταγογραφηθεί αφού τα κρατικά νοσοκομεία δεν δικαιολογούν τη φαρμακευτική δαπάνη για ανασφάλιστους, ακόμα και αν αυτοί είναι τραυματισμένοι ασυνόδευτοι ανήλικοι.

Επίσης, ακόμη και μετά την τοποθέτηση του ανήλικου σε προστατευτικό πλαίσιο και ενώ είχαν προηγηθεί όλες οι προβλεπόμενες ενέργειες για την προστασία του από τους ΓτΚ και το ΕΣΠ, κατά τη διάρκεια της κατάθεσης ενέκυψε ο κίνδυνος σύλληψης και κράτησής του από τις αστυνομικές αρχές ο οποίος και αποφεύχθηκε έπειτα από αλλεπάλληλες παρεμβάσεις.

Κατόπιν της δημοσιότητας που πήρε η υπόθεση παρενέβη η Ελβετική Πρεσβεία, η οποία και παρέβλεψε τις δυσλειτουργίες των ρυθμίσεων του «Δουβλίνου ΙΙ», επισπεύδοντας έτσι τη διαδικασία της οικογενειακής επανένωσης και προσφέροντας τη δυνατότητα στο 14χρονο να ενωθεί με την οικογένειά του σε λιγότερο από 20 ημέρες. Η παρέμβαση αυτή συνέβαλε ώστε να προσφερθεί η απαραίτητη προστασία σε αυτό το παιδί, προσπερνώντας έτσι την αδυναμία και την αυθαιρεσία του ελληνικού κράτους στην προστασία των ασυνόδευτων ανήλικων.

Σε συνέχεια των παραπάνω και σε άμεση σύνδεση με την υπόθεση του 14χρονου, οι Γιατροί του Κόσμου και το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες επισημαίνουν τα εξής:

• Η κράτηση των ασυνόδευτων ανήλικων η οποία ορίζεται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ως έσχατο μέτρο, στο ελληνικό παράδειγμα, τείνει να γίνει ο κανόνας.
• Η συγκεκριμένη υπόθεση δεν αποτελεί τη μοναδική περίπτωση ασυνόδευτων ανήλικων οι οποίοι δεν απολαμβάνουν τις υπηρεσίες πρώτης υποδοχής στην Ελλάδα. Υπάρχουν εκατοντάδες ασυνόδευτοι ανήλικοι που παραμένουν ακόμη εκτός προστατευτικού πλαισίου.
• Το περιστατικά των ανήλικων που παραμένουν στην Ελλάδα, ενώ οι γονείς μεταβαίνουν σε άλλες χώρες της Ε.Ε. με τη βοήθεια διακινητών, εντείνεται ολοένα και περισσότερο.
• Πολλά από τα ασυνόδευτα παιδιά βρίσκονται για μήνες υπό κράτηση και σε λίγες περιπτώσεις μπαίνουν στη «χρονοβόρο» διαδικασία της οικογενειακής επανένωσης.
• Οι δομές φιλοξενίας και φροντίδας για τους ασυνόδευτους ανήλικους δεν επαρκούν.
• Η πρόσβαση στην υγεία και στη φαρμακευτική αγωγή, καθώς και το Δικαίωμα στη σίτιση, την εκπαίδευση, το παιχνίδι, τη ψυχαγωγία και στο άσυλο, αν και προβλέπονται από τη νομοθεσία, δεν είναι ούτε αυτονόητα, ούτε διασφαλισμένα για τα ασυνόδευτα παιδιά.
• Ο μόνος λόγος για τον οποίον το παιδί βρίσκεται σήμερα με την οικογένειά του, σε ασφάλεια, είναι επειδή οι μηχανισμοί επανένωσής του με τους δικούς του παρακάμφθηκαν μετά την επίθεση που δέχθηκε και τη δημοσιότητα που δόθηκε στο γεγονός.
• Εφόσον οι υπάρχουσες διαδικασίες τεθούν σε αποτελεσματική εφαρμογή, το περιστατικό καταδεικνύει τη δυνατότητα να προστατευθούν πολλοί από τους ασυνόδευτους ανήλικους που παραμένουν στην Ελλάδα. Ωστόσο αυτοί παραμένουν εκτός οποιουδήποτε πλαισίου φροντίδας και χωρίς να έχουν τρόπο πρόσβασης στη διαδικασία ασύλου και στους μηχανισμούς του «Δουβλίνο ΙΙ».

Ο 14χρονος θα είχε γλιτώσει από την τραυματική εμπειρία που βίωσε, ευτυχώς χωρίς τραγικές συνέπειες για τη σωματική του ακεραιότητα, τον τρόμο και την εγκατάλειψη, αν όλες οι απαραίτητες ενέργειες είχαν γίνει αμέσως μόλις βρέθηκε μόνος του στην Ελλάδα και όχι μόνο μετά την επίθεση.

«Είναι απαράδεκτο σήμερα στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη όπου πιστεύουμε ότι γίνονται σεβαστές οι αρχές του ανθρωπισμού, της αλληλεγγύης και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ιδίως μάλιστα των παιδιών, να πρέπει πρώτα ένα παιδί γίνει θύμα ρατσιστικής επίθεσης για να υπάρξει κινητοποίηση για την προστασία του. Κατ’ εξαίρεση, ένα παιδί σώθηκε χάρη στην άμεση παρέμβαση φορέων για την αντιμετώπιση της περίπτωσής του. Ευχόμαστε μόνο να μην είναι η επόμενη επίθεση μοιραία για κάποιο άλλο παιδί. Προτείνουμε τη βελτίωση του Κανονισμού Δουβλίνο ΙΙ με ειδική μέριμνα όσον αφορά στους ασυνόδευτους ανηλίκους και την άμεση εφαρμογή από τις ελληνικές Αρχές κάθε υφιστάμενης σήμερα διαδικασίας προστασίας των ανηλίκων και επανένωσής τους με τις οικογένειές τους».

Πηγή: www.athensvoice.gr

Μια εξαιρετική συνέντευξη της Άννας Καφέτση

Μια εξαιρετική συνέντευξη έδωσε η Άννα Καφέτση, ιδρυτική διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό πρακτορείο, στις 9/4/2013. Η κα Καφέτση, χρήστης αναπηρικού αμαξιδίου η ίδια, περιγράφει στο βίντεο της συνέντευξης τους λειτουργικούς χώρους των 8 επιπέδων του Μουσείου, ενώ αποκαλύπτει κάποια από τα εντυπωσιακά εκθέματα που θα φιλοξενηθούν στους ορόφους του, αλλά και τα υπαίθρια γλυπτά που επιθυμεί να τοποθετηθούν στη μαγευτική ταράτσα του Μουσείου, η οποία θα μπορεί να λειτουργεί και σαν ένα είδος θερινού κινηματογράφου με προβολές από έργα του Μουσείου, αλλά και κινηματογραφικές ταινίες.

Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (www.emst.gr) άρχισε τη λειτουργία του το 2000, για να καλύψει το τεράστιο κενό της έλλειψης αντίστοιχου θεσμού για τη σύγχρονη ελληνική και διεθνή τέχνη στην Αθήνα.
Το Μουσείο ξεκίνησε αμέσως την έντονη εκθεσιακή του δραστηριότητα. Από το 2000 μέχρι το 2003 στεγάστηκε στο ισόγειο του εργοστασίου Φιξ, ενώ από τον Σεπτέμβριο του 2008 εγκαταστάθηκε προσωρινά στο κτίριο του Ωδείου Αθηνών, μέχρι την ολοκλήρωση της ανακατασκευής του πρώην εργοστασίου ζυθοποιίας Φιξ στη Λεωφ.Συγγρού (που είχε εξαρχής επιλεγεί ως μόνιμη στέγη του μουσείου), η ανάπλαση του οποίου βρίσκεται σε εξέλιξη, υπό την εποπτεία της Άννας Καφέτση, διδάκτωρ Αισθητικής-Iστορίας Τέχνης.

 

Παραθέτουμε πιο κάτω λίγα μόνο από όσα είχε πει η Άννα Καφέτση στην υπέροχη συνέντευξη που είχε δώσει στον Λάμπρο Αραπάκο και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Υποβρύχιο στις 23 Δεκεμβρίου 2011:

Πώς βλέπετε την κατάσταση της χώρας; Οι νέοι µεταναστεύουν, η ανεργία αυξάνεται, η φτώχεια παίρνει µεγάλες διαστάσεις και οι Έλληνες δείχνουν αδύναµοι και µαγκωµένοι. Η τέχνη τί ρόλο παίζει στην κατάσταση αυτή;

«Πρέπει να µείνουµε και να παλέψουµε, µε όποιο κόστος προσωπικό κι εάν έχει αυτό. Το οφείλουµε στον εαυτό µας και στη χώρα. Θα πρέπει να βρούµε άλλους τρόπους να ζήσουµε τη ζωή µας. Θα πρέπει να αλλάξουµε νοοτροπίες. Θα πρέπει να αλλάξουµε τις ζωές µας και τα ενδιαφέροντά µας, να αναζητήσουµε το νόηµα της ζωής και αλλού από κει που το αναζητούσαµε. Ας δοκιµαστούµε και στα δύσκολα. Έχουµε υποχρέωση σ’ αυτήν τη χώρα… Η τέχνη τώρα δεν µπορεί ν’ αλλάξει τα πράγµατα, πότε δεν µπορούσε να τ’ αλλάξει. Όµως η τέχνη είναι και παρηγοριά, φυγή. Μας βοηθάει να συνειδητοποιήσουµε πράγµατα, να σκεφτούµε πράγµατα για τον εαυτό µας. Η τέχνη µπορεί να βοηθήσει να ξαναφτιάξουµε την ταυτότητα και να συνειδητοποιηθούµε ως πρόσωπα – κι αυτό δεν είναι λίγο. Και στη φάση που είµαστε, που πρέπει να επανεφεύρουµε τη ζωή µας, την ταυτότητά µας, η τέχνη µπορεί να παίξει κάποιον ρόλο.»

Κινείστε µε αναπηρικό αµαξίδιο. Πώς είναι η ζωή σας;

«Έχω ένα πρόβληµα υγείας που ήρθε από την εφηβεία µου. Δεν έχω ξαναµιλήσει γι’ αυτό. Είναι η πρώτη φορά. Πάσχω από µυοπάθεια. Η ασθένεια αυτή έχει αργή εξέλιξη. Χρησιµοποίησα για πρώτη φορά το αµαξίδιο όταν ήµουν επιµελήτρια στην Πινακοθήκη, το 1985, για λίγες ώρες – ενώ συνέχιζα και µπορούσα να περπατάω. Το αµαξίδιο µε βοηθούσε να αντεπεξέλθω στην επαγγελµατική µου δραστηριότητα και µου επέτρεψε να έχω µια τελείως αυτόνοµη ζωή. Με βοηθούσε στα ταξίδια και έτσι µπορούσα να πηγαίνω σε δύο και τρία µουσεία την ηµέρα, πράγµα που όταν περπατούσα µε κούραζε πολύ. Ήρθε σαν απελευθέρωση για τη ζωή µου. Η συµβατική κουβέντα «είναι καθηλωµένος στο αναπηρικό αµαξίδιο» είναι τόσο λάθος… Τελικά όλα τα πράγµατα είναι πώς τα βιώνει κανείς. Το αµαξίδιο επιτρέπει σε ανθρώπους που δεν περπατάνε πια να βγουν έξω έχοντας συγχρόνως µια δύσκολη ζωή… Η ζωή µου είναι πολύ δύσκολη. Αλλά αυτό µένει στο σπίτι µου. Προς τα έξω πρέπει να το παλεύω, και το παλεύω όσο µπορώ… Και όλο αυτό σε µια χώρα που είναι όλα δύσκολα για τους ανθρώπους µε αµαξίδιο. Στο Παρίσι δεν ήταν έτσι.»

Τα εγκαίνια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης θα γίνουν τον Μάρτιο του 2014.

Πηγή: www.disabled.gr

"Η στέγη"

O Μάξιμο είναι από την Αιθιοπία και ζει σαν άστεγος για περισσότερο από 2,5 χρόνια σε μια γειτονιά της Αθήνας. Περνά τις ώρες του ζωγραφίζοντας ακατάπαυστα μέσα στο παραπήγμα του και ταυτόχρονα βρίσκει την τροφή αλλά και τα χρώματα για τα έργα του, στους κάδους απορριμάτων ενός σουπερμάρκετ. Καπνίζει από τις γόπες των τσιγάρων που πετάνε τα αυτοκίνητα γύρω του και περιφέρεται ανάλαφρα και φευγαλέα ανάμεσα στην τυπική πραγματικότητα και στο δικό του ονειρικό και βαθειά βιωμένο προσωπικό του χώρο.

 Όπως ένας μοναχός αφοσιώνεται στο δικό του προσωπικό δρόμο, έτσι και ο Μάξιμο βιώνει την προσωρινή του κατάσταση ως μια διαδικασία ενδυνάμωσης της συνειδητότητάς του, ως μια εμπειρία μύησης σε μια πραγματικότητα ορισμένη μόνο από τις ευαισθησίες του, μέσα στην οποία στέκει καθαρός και ήρεμος έχοντας επίγνωση της αποστολής του. Δεν μεμψιμοιρεί, δεν γκρινιάζει για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται, μοναχά την παρατηρεί. Δεν τη βιώνει ως συμφορά, αλλά ως ένα μονοπάτι αυτεπίγνωσης, μια εμπειρία μετάβασης από ένα αδύναμο και εξαρτημένο κοινωνικό συμβόλαιο που είχε πριν, προς μια κατάσταση αφύπνισης και εσωτερικότητας.

«Πριν όταν ανήκα στην κοινωνία ήμουν αδύναμος, αυτό εδώ – δείχνοντας το παράπηγμα του -είναι η ισχυρή μου συνείδηση». Με την αστεγία άρχισε το ταξίδι του Μάξιμο στην αυτογνωσία όπου συμπαρέσυρε για λίγο και την ομάδα "Another World Is Here - The Caravan Project" στον μετέωρο κόσμο του. Ακολουθεί ένα μικρό απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ τους «H στέγη».

H στέγη from Another World Is Here on Vimeo.

Περισσότερες πληροφορίες για το ντοκιμαντέρ θα βρείτε στην ιστοσελίδα της πολιτιστικής δράσης«Ένας Άλλος Κόσμος Είναι Εδώ» (Another World Is Here): http://www.anotherworldishere.com

«Ο Τυφλός Ψαράς»: ένα βραβευμένο ντοκιμαντέρ

Το ντοκιμαντέρ «Ο Τυφλός Ψαράς» είναι το πρώτο από τη σειρά ντοκιμαντέρ με τίτλο «Υπέροχοι Άνθρωποι», κομμάτι της εργασίας του Caravan Project και της πολιτιστικής δράσης «Ένας Άλλος Κόσμος Είναι Εδώ». Πρόκειται για δημιουργία των Στράτη Βογιατζή και Θέκλας Μαλάμου.
Στο 14ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (9-18 Μαρτίου 2012), «Ο Τυφλός Ψαράς» κέρδισε το Βραβείο Κοινού, στην κατηγορία της ταινίας κάτω των 45′.

Σκηνοθεσία: Στρατής Βογιατζής, Θέκλα Μαλάμου
Σενάριο: Στρατής Βογιατζής, Ιωάννα Πογιαντζή, Θέκλα Μαλάμου
Διεύθυνση Φωτογραφίας: Στρατής Βογιατζής, Θέκλα Μαλάμου
Μοντάζ: Ιωάννα Πογιαντζή
Ήχος: Chrysanthos Christodoulou
Μουσική: Chrysanthos Christodoulou
Παραγωγός: Στρατής Βογιατζής, Θέκλα Μαλάμου
Διάρκεια: 37′
Έτος Παραγωγής: 2011

Ο πρωταγωνιστής του ντοκιμαντέρ, ο Γιάννης Κουκούμιαλος, έχασε την όραση και το χέρι του, στην ηλικία των 11 χρόνων. Γεννημένος σ’ έναν ναυτικό τόπο, στη Λαγκάδα της Χίου, μυείται από μικρό παιδί στην τέχνη του ψαρέματος.

Το ντοκιμαντέρ «Ο Τυφλός Ψαράς» του Στρατή Βογιατζή και της Θέκλας Μαλάμου, με τον πρωταγωνιστή Γιάννη Κουκούμιαλο

Με εικόνες πραγματικές, αυτές των παιδικών του χρόνων, μ’ έναν κόσμο ταξινομημένο και οργανωμένο που κατασκευάζει στο μυαλό του, με τη διαίσθησή του και μια δύναμη θεϊκή –όπως ο ίδιος λέει – συνθέτει το χάρτη του και παρέα μ’ αυτόν ταξιδεύει τα τελευταία 70 χρόνια μες στη θάλασσα.

Σαλπάρουμε με τον κυρ Γιάννη σε ένα ταξίδι ρεαλιστικό, πραγματικό, ανθρώπινο. Οι δημιουργοί του ντοκιμαντέρ έχουν καταφέρει να αιχμαλωτίσουν τις πιο συναρπαστικές αληθινές στιγμές της καθημερινότητας του κυρ-Γιάννη, καθώς παλεύει με τη θάλασσα, τη γη, το σπίτι του, τις δυνάμεις του, την τύφλωσή του.

Αξίζει να δείτε το ντοκιμαντέρ και να διαδώσετε το Caravan Project!

Περισσότερες πληροφορίες για το ντοκιμαντέρ «Ο Τυφλός Ψαράς» και για το Caravan Project θα βρείτε στην ιστοσελίδα της πολιτιστικής δράσης«Ένας Άλλος Κόσμος Είναι Εδώ» (Another World Is Here): http://www.anotherworldishere.com

Πηγή: www.disabled.gr

«Θα βγάλω φτερά»: ένα ντοκιμαντέρ ακολουθεί μια παρέα φίλων με κινητική αναπηρία

Το ντοκιμαντέρ «Θα βγάλω φτερά», της Αννέτας Παπαθανασίου, διάρκειας 60′, που γυρίστηκε το 2003 και πήρε το 2ο βραβείο στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, βρίσκεται επιτέλους online. Βασικός πρωταγωνιστής και συν-σκηνοθέτης ο Γιάννης Κουφάλης. Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ που βλέπει από μέσα μια παρέα φίλων με κινητική αναπηρία, με υπέροχες προσωπικές αφηγήσεις και εξομολογήσεις, με λυτρωτικό χιούμορ και αυθορμητισμό!

 

Με λένε Μιχάλη...

Οι γονείς μου τότε έμεναν στο Παγκράτι. Μετά τη γέννα μου μετακομίσαμε στα Πατήσια. Οι γονείς μου είναι από τη Νιγηρία. Ο πατέρας μου ήρθε στην Ελλάδα για να σπουδάσει, τη δεκαετία του ΄70. Ύστερα από κάποια χρόνια έφερε και τη μητέρα μου. Από τα παιδικά μου χρόνια δεν θυμάμαι πολλά πράγματα. Στο δημοτικό τα πήγαινα μια χαρά με τα άλλα παιδιά. Μόνο όταν τσακωνόμασταν στο ποδόσφαιρο με στολίζανε με βρισιές του τύπου «αράπης» και τα σχετικά. Ήμουν ο μόνος μαύρος στο σχολείο μου. Θυμάμαι επίσης ένα σκηνικό. Μια μέρα, έπειτα από τσακωμό, κάποια παιδιά με είχαν βάλει στη μέση και με έβριζαν. Τότε ένα παιδί που τον έλεγαν Ηλία όρμησε εναντίον τους για να με υπερασπιστεί. Από τότε γίναμε κολλητοί φίλοι. Τα πρώτα χρόνια στο σπίτι μιλούσαμε νιγηριανά και αγγλικά. Αυτό όμως με εμπόδιζε για τα μαθήματα. Μέχρι που ο δάσκαλος κάλεσε τους γονείς μου και τους είπε ότι έπρεπε να μιλήσουμε ελληνικά στο σπίτι.

Με τα χρόνια επικράτησαν τα ελληνικά στο σπίτι μας. Ελληνικά και hiphop. Από εννέα χρονών μιλώ μόνο ελληνικά. Μιλώ επίσης άψογα αγγλικά, ενώ τα νιγηριανά τα καταλαβαίνω αλλά δεν τα μιλώ πια. Το πάθος για τη μουσική το «κόλλησα», ίσως, επειδή μεγάλωσα ανάμεσα σε διάφορους γλωσσικούς ήχους. Στο γυμνάσιο παθιάστηκα με τα γκράφιτι, τη hip-hop και τη Dram΄Ν΄ Βase. Είναι χρόνια που περνούν διοργανώνοντας πάρτι και ανταλλάσσοντας κασέτες με τα φιλαράκια. Εκείνη την περίοδο μπήκε έντονα η θρησκεία στη ζωή μου. Μαζί της και η πρώτη υπαρξιακή σύγκρουση. Γιατί η θρησκεία έλεγε «ειρήνη υμίν», ενώ το hip-hop μιλούσε για εξέγερση. Η θρησκεία ήταν ευχή, το hip-hop δράση. Το hip-hop και τα γκράφιτι ήταν για μένα ένα είδος ξεσπάσματος. Τότε, για πρώτη φορά, άρχισα να γράφω στίχους. Έγραφα και για τον ρατσισμό. Ξαφνικά συνειδητοποίησα κάτι που είχα απωθήσει: το χρώμα της επιδερμίδας μου.

Το να είσαι μαύρος. Εγώ είμαι περήφανος που είμαι μαύρος. Το να είσαι μαύρος όμως σημαίνει ότι συναντάς μπροστά σου έναν τοίχο. Σημαίνει ότι πρέπει να ξοδεύεις πολλή ενέργεια για να πείσεις τους γύρω σου ότι δεν είσαι γεννημένος μόνο για να πουλάς CD και να παίξεις μπάσκετ. Ότι μπορείς να γίνεις γιατρός, λογοτέχνης, σχεδιαστής μόδας, οτιδήποτε. Το να είσαι μαύρος σημαίνει ότι ζεις με αυτό το χρώμα, το αναπνέεις, ότι δεν σε αφήνουν ποτέ να νιώσεις αόρατος. Τη μεγαλύτερη έκπληξη την προκαλείς όταν μιλάς ελληνικά χωρίς προφορά. Παθαίνουν πλάκα. Μερικοί κάθονται με το στόμα ανοιχτό και σε κοιτάνε σαν εξωγήινο. Τέλος πάντων… Ένα καλοκαίρι στη Σύρο. Η ανατροπή στη ζωή μου συνέβη ένα καλοκαίρι στη Σύρο.

Μόλις είχα τελειώσει το λύκειο. Ήθελα τότε να μπω στη Σχολή Καλών Τεχνών και άρχισα να κάνω ιδιαίτερα μαθήματα ελευθέρου σχεδίου. Το καλοκαίρι πήγα στη Σύρο για να δουλέψω στο εργαστήριο της δασκάλας μου. Έκανα βόλτα ένα απόγευμα, όταν ξαφνικά μπροστά στα πόδια μου σταμάτησε ένα αστυνομικό τζιπ. Βγήκαν έξω δυο αστυνομικοί και μου ζήτησαν τα χαρτιά. Είχα μαζί μου τη ληξιαρχική πράξη γέννησης. Θεωρούσα ότι ήταν αρκετή, αφού είχα γεννηθεί στην Ελλάδα. Με πήγαν στο Τμήμα. Μου είπαν ότι τα χαρτιά μου είναι ελλιπή. Ένας από τους αστυνομικούς μού είπε ότι θα με απελάσουν. «Πού θα με απελάσετε;», ρώτησα. «Στα σύνορα και να πας από εκεί που ήρθες», μου απάντησε. «Εγώ δεν ήρθα από πουθενά. Έχω γεννηθεί στην Ελλάδα», είπα. Δεν πήρα απάντηση. Απέλαση, σύνορα, όλα αυτά μου φαίνονταν σαν ταινία. Έφυγε η γη κάτω από τα πόδια μου και είχα κατατρομάξει. Έμεινα εκεί τρεις μέρες, στο σκοτάδι, κοιμόμουν χάμω, σε ένα μικροσκοπικό κελί με δυο Πακιστανούς που δεν μιλούσαν ούτε ελληνικά ούτε αγγλικά. Αυτές οι τρεις μέρες ανέτρεψαν τα πάντα μέσα μου. Με τη μεσολάβηση φίλων και δικηγόρων με άφησαν ελεύθερο. Τότε άρχισαν να με βασανίζουν τα ερωτήματα.

Ποιος ήμουν; Τώρα καταλάβαινα γιατί δεν με καλούσαν φαντάρο, όπως συνέβαινε με όλους τους φίλους μου. «Φίλε μου, εσύ είσαι ξένος», έλεγα στον εαυτό μου. Και πάλι δεν ήθελα να το πιστέψω όμως. Σκεφτόμουν ότι οι αστυνομικοί είχαν κάνει λάθος. Ήταν ένας μηχανισμός άμυνας για να μη διαλυθώ. Τα χαρτιά, τα χαρτιά, τα χαρτιά. Όταν εισέβαλε στη ζωή μου η λέξη χαρτιά και αλλοδαπός όλα καθάρισαν πλέον. Ρώτησα τους υπαλλήλους στον δήμο εάν μπορώ να βγάλω ελληνική ταυτότητα επειδή έχω γεννηθεί εδώ. Μου απάντησαν κοφτά: «όχι». Μετά ήρθαν οι ουρές, οι βεβαιώσεις, τα ένσημα, τα γραφεία, οι υπάλληλοι, η ατελείωτη αναμονή. Και όταν βγαίνει η άδεια παραμονής είναι ληγμένη. Ξανά ουρές, βεβαιώσεις, ένσημα, γραφεία, υπάλληλοι, ατελείωτη αναμονή. Με αυτά θα φας όλη τη ζωή σου.

Τα καλύτερα χρόνια σου φεύγουν κυνηγώντας τα χαρτιά. Δεν μπορείς να πας πουθενά. Τα όνειρα για το πανεπιστήμιο τα εγκατέλειψα γιατί κυνηγούσα τα χαρτιά. Με κάλεσαν το 2002 στη Γαλλία για να εκπροσωπήσω την Ελλάδα σε ένα φεστιβάλ θεάτρου δρόμου. Δεν πήγα γιατί δεν είχα χαρτιά. Ήθελα να ανοίξω μια δική μου δουλειά, δεν μπόρεσα γιατί δεν είχα χαρτιά. Τα ελληνικά είναι η γλώσσα σου… Νιώθεις σιγά σιγά να ανοίγει ένα χαντάκι ανάμεσα σε σένα και στους φίλους σου. Εκείνοι προχωράνε, κυκλοφορούν ελεύθεροι. Αυτό που για σένα αποτελεί ζήτημα ζωής και θανάτου, γι΄ αυτούς είναι ένα τίποτα. Επειδή δεν έχεις κανονικά χαρτιά δεν μπορείς να κάνεις σχέδια για το μέλλον. Σκέψου τι κατάπτωση. Να είσαι είκοσι χρόνων και να μην μπορείς να κάνεις σχέδια για το μέλλον. Φθείρεσαι ανεπαίσθητα, γίνεσαι μικρός, κλείνεσαι στον εαυτό σου. Πρέπει να προσέχεις πολύ για να μη γίνεις ανθρωπάκι.

Για να μη δεις όλους τους γύρω σου ως εν δυνάμει εχθρούς. Ύστερα έρχονται άλλες ερωτήσεις. Τι είσαι; Γεννήθηκες εδώ, τραγουδάς τον εθνικό ύμνο της Ελλάδας, στο σχολείο είπες ποιήματα για την 25η Μαρτίου. Και όμως σε θεωρούν αλλοδαπό. Στη Νιγηρία εσύ δεν έχεις πάει ποτέ. Τα ελληνικά είναι η γλώσσα σου. Τι είσαι λοιπόν; Πρέπει να είσαι τρεις φορές τρελός για να μην τρελαθείς. Πρέπει να παλέψεις με νύχια και με δόντια για να μην αφήσεις την πραγματικότητα να σε ξεκάνει. Τι κάνω αυτή τη στιγμή; Ασχολούμαι πολύ με τη μουσική και με το θέατρο του δρόμου. Τώρα δουλεύω στον «Κοσμοπολιτισμό», ένα πολιτιστικό κέντρο που διοργανώνει και πολλά ενδιαφέροντα event με μετανάστες καλλιτέχνες. Τα χαρτιά; Τα περιμένω ακόμα, εδώ και δυο χρόνια. Το μέλλον; Το μέλλον, φίλε μου, είναι τα όνειρά μου. Αυτά είναι η ασπίδα και η ελευθερία μου…»

του Gazmend Kapllani

Πηγή: http://apenantioxthi.blogspot.gr

Ντοκιμαντέρ «γροθιά» για την «έκρηξη» της ρατσιστικής βίας στην Ελλάδα [βίντεο]

Αφού πατήσετε play και φορτώσει η ταινία, στο κάτω δεξιά μέρος της μπάρας εμφανίζεται το κουμπί επιλογής όπου μπορείτε να ενεργοποιήσετε τους υπότιτλους στη γλώσσα της επιλογής σας

Ενα συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ που παρακολουθεί και καταγράφει τη ζωή χιλιάδων προσφύγων και μεταναστών στην Ελλάδα του 2013 θίγοντας τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σε ευρωπαϊκό έδαφος, τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης και τη συνεχώς αυξανόμενη ρατσιστική βία έκανε διαδικτυακή «πρεμιέρα» την Κυριακή 21 Απριλίου 2013.

Το «Into the fire» αποτελεί καρπό της προσπάθειας των ερευνητών Γκάι Σμώλμαν και Κέητ Μάρα, οι οποίοι βρέθηκαν τον Απρίλιο του 2012 στην Ελλάδα να γυρίσουν μια σειρά από ταινίες μικρού μήκους με θέμα τη λιτότητα. Κατά την παραμονή τους ήρθαν σε επαφή με τους «αθλίους» των Αθηνών τους πρόσφυγες, μετανάστες και τους αιτούντες άσυλο και αποφάσισαν να καταγράψουν σε εικόνα τα «κρυφά θύματα της κρίσης στην Ελλάδα» εκείνους τους εγκλωβισμένους ανθρώπους που ήρθαν στην Ευρώπη για να αισθανθούν την ασφάλεια που έχασαν στις χώρες τους και βρήκαν την «κόλαση». Εκείνο που τους κινητοποίησε να κάνουν μια πιο ολοκληρωμένη καταγραφή ήταν ένα email που δέχθηκαν από έναν νεαρό Σομαλό ο οποίος τους περιέγραφε την «Οδύσσειά» του στην Ελλάδα. 

Στο οδοιπορικό τους οι κινηματογραφιστές συνάντησαν ανθρώπους εξαθλιωμένους οι οποίοι πέρασαν στην Ελλάδα με σκοπό να πάνε σε άλλες χώρες της Ευρώπης και, εξαιτίας της νομοθεσίας, έμειναν εγκλωβισμένοι σε μία χώρα υπό μεγάλη κρίση με τις γραφειοκρατικές διαδικασίες για χορήγηση ασύλου και αδειών να είναι δαιδαλώδεις χρονοβόρες, αλλά και τις υπηρεσίες σχετικά απρόθυμες να βοηθήσουν. Κατέγραψαν ακόμη το σκληρό πρόσωπο της συνεχώς αυξανόμενης ρατσιστικής βίας στη χώρα με επιθέσεις και δολοφονίες ανθρώπων και καταστροφές σε σπίτια και περιουσίες μεταναστών. Ανθρωποι από χώρες που κλονίζονται από πολέμους και χρόνια προβλήματα οι οποίοι δηλώνουν ότι δεν αφήνουν τις πατρίδες τους επειδή το θέλουν, αλλά επειδή είναι αναγκασμένοι.

«Ζητάμε τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ενωσης» λένε ορισμένοι από τους μετανάστες «είμαστε εγκλωβισμένοι σε μία χώρα από την οποία ούτε μπορούμε να φύγουμε ούτε να παραμείνουμε» και ζητούν απλά λύση στα προβλήματά τους και κυρίως αλληλεγγύη και προστασία από τις συνεχόμενες επιθέσεις και δολοφονικές απόπειρες. Πολλοί από αυτούς είναι άστεγοι, υποσιτισμένοι και αναγκασμένοι να περιμένουν τις αργές διαδικασίες στη χώρα, μια και η Ευρωπαϊκή νομοθεσία τούς εμποδίζει να κινηθούν προς άλλες χώρες της ΕΕ. Επιπλέον οι καταγγελίες για απροθυμία από το κράτος και την αστυνομία να αντιμετωπίσουν την εμπρηστική προπαγάνδα και τις δράσεις της Χρυσής Αυγής πληθαίνουν, ενώ και οι Ελληνες που συμμετέχουν στο ντοκιμαντέρ μιλούν για τις ρατσιστικές ακρότητες, αλλά και αλόγιστη βία από την πλευρά της ΕΛ.ΑΣ. που σε ορισμένες περιπτώσεις φθάνει στην κτηνωδία.

Το «Into the Fire» χρηματοδοτήθηκε εξ ολοκλήρου μέσω crowd funding, δηλαδή από δωρεές ανθρώπων, κυρίως μέσω Διαδικτύου, ενώ οι συντελεστές του αναφέρουν ότι δεν έχει πληρωθεί κανένας και δεν πρόκειται, καθώς «είναι μια ιστορία που πρέπει να ειπωθεί». Το ντοκιμαντέρ προβλήθηκε την Κυριακή 21 Απριλίου 2013 ταυτόχρονα από πολλές ηλεκτρονικές σελίδες ανά την Ευρώπη μεταφρασμένο σε διάφορες γλώσσες

Πηγή: www.iefimerida.gr

Όνειρα σε άλλη γλώσσα - ένα ξεχωριστό ντοκυμαντέρ της Λουκίας Ρικάκη

Όνειρα σε άλλη γλώσσα, Ελλάδα, 2010. Ντοκιμαντέρ. Σκηνοθεσία - σενάριο: Λουκία Ρικάκη. Μοντάζ: Γιάννης Δαρίδης. 68' - Εξαιρετικό ντοκιμαντέρ γύρω από τα παιδιά μεταναστών, αλλά και Ελληνοκυπρίων σε δημοτικό σχολείο στο κέντρο της παλιάς Λευκωσίας.

MΙΑ ΤΑΙΝΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΟΛΥ ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ
Σχολείο Φανερωμένης 300 πρόσωπα 300 όνειρα καθένα στη γλώσσα του.

Το σχολείο ίσως δεν μπορεί να αλλάξει την κοινωνία γύρω του όμως στη Φανερωμένη προσπαθούν να βελτιώσουν την κοινωνία των παιδιών του σχολείου και να ανταποκριθούν στις ανάγκες τους. 

Το σχολείο είναι η χώρα των παιδιών. Μια νέα πατρίδα όπου εκτός του ότι μιλούν διάφορες γλώσσες, μαθαίνουν να εκφράζονται ακόμη και να ονειρεύονται σε μια άλλη γλώσσα. Ειδικά η Φανερωμένη αποτελεί φιλόδοξο πρόγραμμα του Υπουργείου Παιδείας, της Κύπρου το οποίο κάνει ένα άνοιγμα στην κοινωνία. Το εντυπωσιακό κτίριο στο κέντρο της παλιάς Λευκωσίας ήταν ένα παραδοσιακό παρθεναγωγείο από εκείνα που φοίτησαν πολλές γενιές κοπέλες. Τώρα όμως τα πράγματα έχουν αλλάξει. Λίγα μέτρα από το σχολείο βρίσκεται η Πράσινη γραμμή. Η νεκρή εκείνη ζώνη που χωρίζει την Λευκωσία στα δύο.

Δεν ξεχνώ λένε ακόμη τα μαθητικά τετράδια αλλά για τους σημερινούς μαθητές της Φανερωμένης αυτό σημαίνει άλλα πράγματα.

Αυτοί πασχίζουν τώρα να ζήσουν σε μια νέα χώρα την Κύπρο και πολλοί απ αυτούς δεν ξεχνούν τις δικές τους χώρες. Σκηνικά πολέμων, διωγμοί φτώχεια τους έφεραν εδώ σε αυτή τη γωνιά του κόσμου, σε αυτό το νησί. Ποιος άνεμος τους έφερε εδώ; Τύχη καλή, την υποδοχή τους ανέλαβαν δάσκαλοι με καρδιά μικρού παιδιού. Ο πόλεμος δεν καταστρέφει μόνο τη γη αλλά κάνει τις καρδιές πέτρινες, τα μάτια τυφλά. Μετανάστης είναι ο άνθρωπος χωρίς σπίτι, το σπίτι δεν είναι ένα μέρος μα ένα πρόσωπο που σε αναγνωρίζει. Η μετανάστευση ενσωματώνει την αιχμή της προσωπικής του ελπίδας ως προς το απρόσωπο μέλλον.

«Η ζωή είναι δύσκολη, αλλά κι εγώ εύκολη δεν είμαι» έγραφε η τσάντα της Περβίν από την Τουρκία, στα Ελληνικά και στα Τούρκικα. Έτσι ξεκίνησε η Περβίν να γράφει την ιστορία της, για το πως διεκδίκησε την εκπαίδευση της και ήρθε από το χωριό της στην Τουρκία, στην Κύπρο με τα αδέλφια της, για να μάθουν κι άλλα γράμματα. Ήρθε μαζί με την Αϊσέ, τον Κεμάλ και τον Μεχμέτ. Και οι τέσσερεις φοιτούν στα σχολεία της Φανερωμένης.

Πηγή: www.luciarikaki.gr

Μια βραβευμένη φωτογραφία της Δάφνης Ρόκου που αποτίει φόρο τιμής σε μια πτυχή της ελληνικής μετανάστευσης (και όχι μόνο!)

Τα γαλλικά ξενοδοχεία έχουν θεσπίσει ένα πολύ ιδιαίτερο βραβείο φωτογραφίας. Λέγεται PHPA και οι συμμετέχοντες φωτογράφοι περνάνε μια νύχτα σε ένα ξενοδοχείο, φωτογραφίζουν και φτιάχνουν μια ιστορία.

Η βραβευμένη φωτογραφία της Δάφνης Ρόκου

Η φωτογράφος Δάφνη Ρόκου πήρε το βραβείο PHPA 2013 και το βραβείο Virginie Clément, στο Παρίσι, για την μοναδική φωτογραφία και την μοναδική ιστορία της. «Το 1945, στο τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και λίγο πριν από τον εμφύλιο πόλεμο που ξέσπασε στην Ελλάδα, ένα θρυλικό πλοίο, το Mataroa, είχε ναυλωθεί από το Γαλλικό Ινστιτούτο στην Αθήνα για να βοηθήσει κάποιους πολιτικά ενεργούς νέους διανοούμενους να φύγουν για σπουδές στο Παρίσι . Μετά από μια βασανιστική διαδρομή, οι μαθητές στεγάστηκαν σε ξενοδοχεία στην αριστερή όχθη του Παρισιού. Στέγαση μεταναστών στα ξενοδοχεία του Παρισιού γίνεται ακόμη και σήμερα.Ενώ συνήθιζαν τότε να έρχονται από την Ελλάδα ή τη Νότια Αμερική, σήμερα είναι πλέον πιο πιθανό να είναι από την Αφρική ή την Ασία. Η ένωση HPRG ( Hotels Parisiens Rive Gauche) των γαλλικών ξενοδοχείων, μπορεί να είναι σήμερα συνώνυμο της πολυτέλειας, αλλά κάποτε ήταν και σπίτι σε μετανάστες μαθητές, ενδεχομένως, και τους μαθητές του πλοίου Mataroa. Στην κριτική επιτροπή άρεσε η φωτογραφία της Δάφνης Ρόκου, διότι λέει όχι μόνο την ιστορία της και την ιστορία του λαού της, αλλά αναφέρεται και σε ένα κεφάλαιο της ιστορίας του Παρισιού, μεταξύ των οποίων είναι και τα ξενοδοχεία. Η φωτογράφος αποτίει φόρο τιμής στην φιλόξενη Γαλλία, η οποία υποδέχεται τους διωκόμενους», γράφει το σκεπτικό της βράβευσης.

Στην εφημερίδα La Croix, μίλησε η Νέλλη Ανδρικοπούλου, 91 ετών σήμερα, επιβάτις του ιστορικού πλοίου Mataroa. «Υπήρχε μόνο μια λύση τότε: Να φύγουμε. Το ταξίδι διοργανώθηκε από το Γαλλικό Ινστιτούτο στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 1945. Αλλά είχε προγραμματιστεί πολύ πριν από τον Οκτάβ Μερλιέ. Αυτός είναι, κατά τη γνώμη μου, ένας από τους μεγαλύτερους ευεργέτες της Ελλάδα κατά τον τελευταίο αιώνα".

Η διαδρομή του ιστορικού πλοίου 

"Ο Οκτάβ Μερλιέ και ο Ροζέ Μιλιέξ, τότε προέβλεψαν ότι η κατάσταση για τους φοιτητές, θα επιδεινωθεί τους προσεχείς μήνες. Η αυταρχική δεξιά ενισχύεται κατά τη διάρκεια του έτους 1945, η καταστολή αυξάνεται. Οι δύο άνδρες τότε αναζήτησαν μια λύση. Να χρηματοδοτήσουν το ταξίδι των νεαρών Ελλήνων στη Γαλλία προκειμένου να συνεχίσουν τις σπουδές τους. Κάθε χρόνο, η γαλλική κυβέρνηση έδινε δέκα υποτροφίες σε Έλληνες φοιτητές. Ηταν λίγες. Ο Μερλιέ αποφάσισε να κάνει ό, τι είναι δυνατόν για να δώσει περισσότερες. « Κανόνισε να υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός βραβείων. Χώρισε το ποσό ή την επιδότηση για μερικούς μήνες αντί ενός έτους. Συνέλεξε επίσης τα βραβεία που δεν είχαν διανεμηθεί και τα προηγούμενα χρόνια λόγω του πολέμου», θυμάται η Νέλλη Ανδρικοπούλου.

H Νέλλη Ανδρικοπούλου το 1945

Ο Μερλιέ καταφέρνει να πάρει 154 υποτροφίες , και τις μοιράζει μέσω ενός διαγωνισμού . Το ταξίδι με το πλοίο Mataroa ήταν μια μικρή Οδύσσεια. Ταξίδεψαν σε μια θάλασσα από νάρκες και έφτασαν στη Γαλλία στις 22 Δεκεμβρίου του 1945 . Το πλοίο φιλοξενεί έναν εντυπωσιακό αριθμό φοιτητών που θα γίνουν επιφανείς επιστήμονες στο μεταπολεμικό Παρίσι. O Κορνήλιος Καστοριάδης, ο Κώστας Αξελός, ο Κώστας Παπαϊωάννου, η Μιμίκα Κρανάκη. Οι αρχιτέκτονες Αριστομένης Προβελέγγιος, Γιώργος Κανδύλης, Τάκης Ζενέτος, Ιάνης Ξενάκης (μετέπειτα και συνθέτης, που με αναπηρία από τα Δεκεμβριανά, δεν ταξίδεψε με το πλοίο αλλά έφτασε στη Γαλλία λίγο αργότερα).
Ανάμεσα στους υποτρόφους και οι γλύπτες Μέμος Μακρής, Κώστας Κουλεντιανός, ο ζωγράφος Κωνσταντίνος Βυζάντιος, οι λογοτέχνες Έλλη Αλεξίου, Μάτση Χατζηλαζάρου, Ανδρέας Κέδρος, ο μαέστρος Δημήτρης Χωραφάς, οι κινηματογραφιστές Μάνος Ζαχαρίας, Άδωνις Κύρου (που είχε ήδη φυγαδευτεί, τραυματίας και αυτός).

Η Δάφνη Ρόκου αποτύπωσε στη φωτογραφία της μια νύχτα των μεταναστών φοιτητών σε ένα δωμάτιο παρισινού ξενοδοχείου.

Πηγή: www.lifo.gr

«Σας πήρα γιατί σας αγαπούσα»

Μια διαφορετική ιστορία υιοθεσίας... Η κ. Κατερίνα, μητέρα τριών αγοριών, μιλάει για την ευτυχία της υιοθεσίας.

---μια παλιότερη -αλλά πάντα επίκαιρη- συνέντευξη στο Σταύρο Θεοδωράκη (εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ)

Την κυνηγούσα εδώ και μήνες. Η ιστορία της είχε φτάσει στα αυτιά μου σας θρύλος. «Στο Παγκράτι κυκλοφορεί μια γυναίκα με τρία μαυράκια». Έτσι ακριβώς μου είπαν και δεν έχω καμία ντροπή να σας το γράψω. Άλλωστε όταν είσαι αποφασισμένος να γράψεις κάτι πολύ σημαντικό, το μόνο που δεν θέλεις είναι να βάλεις φίλτρο στην γλώσσα σου. Θα σας τα γράψω λοιπόν έτσι ακριβώς όπως έγιναν. 

 Από την ημέρα που μου είπαν για τη «γυναίκα με τα μαυράκια», πρόσεχα περισσότερο όταν κυκλοφορούσα στα στενά της πόλης. Πίστευα ότι θα έστριβα και θα έπεφτα πάνω της. Θα είχε βγει βόλτα με τα παιδιά της. Παιδιά της; Και που ήξερα ότι είναι παιδιά της; Ρωτούσα λοιπόν και κάθε δέκα μέρες μάθαινα και ένα νέο στοιχείο. «Είναι γιατρός, παιδίατρος» με πληροφόρησε κάποια στιγμή μια φίλη. Η φαντασία μου έκανε βόλτες σε κινηματογραφικά σενάρια. «Μια ελληνίδα γιατρός που είχε πάει στην Αφρική και έκανε τρία παιδιά που …». Μπα. Ήμουν σίγουρος ότι τα πράγματα ήταν αλλιώς. «Την βρήκα αλλά δεν θέλει να μιλήσει» μου είπε ένα πρωί μια συνεργάτης μου. «Δεν συμπαθεί την τηλεόραση και δεν θέλει να βγάλει τη ζωή της στα παράθυρα». Χαμογέλασα ενώ όλοι δίπλα μου νόμιζαν ότι θα θύμωνα και τέλειωσε εκεί το θέμα. Για τους άλλους, όχι για μένα. 

Τι έχουμε εδώ λοιπόν; Έναν κανονικό άνθρωπο που δεν θέλει να ξυπνήσει το πρωί και να δει τα τηλεοπτικά βαν των εξωτερικών μεταδόσεων στο πεζοδρόμιο της. Στο πρώτο τηλέφωνο μας ήταν κοφτή αλλά ευγενική. Είχε προσέξει όλες τις δουλειές μου, που την αφορούσαν. Είχε δει την εξομολόγηση του Τατσόπουλου για την υιοθεσία του, είχε διαβάσει τη συνέντευξη με την Καλογεροπούλου για τον δικό της υιοθετημένο άρχοντα. Και εκεί που έχουμε αρχίσει να τα λέμε, μου έκλεισε το τηλέφωνο βιαστικά, προσθέτοντας ένα ασθενικό «θα τα ξαναπούμε». Στο επόμενο τηλεφώνημα τα πράγματα ξεκαθάρισαν. Θα μιλούσε στα Νέα, άλλωστε ήταν η εφημερίδα που διάβαζε ο πολυαγαπημένος της πατέρας, αλλά υπό μια προϋπόθεση. Να μην «μαρτυρούσα» τίποτε που θα βοηθούσε τα κανάλια να φθάσουν έξω από την πόρτα της και το σχολείο των παιδιών της.

 Σας αρέσει που είσθε παιδίατρος;
 - Ναι, περνάω πολύ ωραία. Νομίζω, ότι κάθε μέρα κάνω ταξίδια…

 Έχει μετανάστες στην περιοχή που δουλεύετε;
 - Έχει πολλούς, έχω αρχίσει να μαθαίνω κινεζικά.

 Για να συνεννοείσθε με τους Κινέζους;
 - Ναι, έχει πολλούς. Και αρκετούς Αφρικανούς, κυρίως από τη Νιγηρία, το Κονγκό, τη Γκάνα. Και πολιτικούς προσφυγές από το Αφγανιστάν και το Ιράκ.

 Για πείτε μου πότε ήταν η πρώτη φορά που σκεφθήκατε να υιοθετήσετε ένα παιδί;
 - Νομίζω ότι η ιστορία ξεκινάει από τότε που ήμουν πολύ μικρή. Όλα τα παιδιά παίζανε με καινούργιες κούκλες, εγώ έπαιρνα τις κούκλες που ήταν πεταμένες στο δρόμο. Και μου έχει μείνει αυτό το χόμπι, ακόμα και τώρα πολλές φορές γίνομαι ρακοσυλλέκτης.

 Και τις έχετε ακόμη όλες αυτές τις κούκλες; 
 - Ναι. Έχω και μια παλιά κούκλα του 18ου αιώνα, που την βρήκα σπασμένη, την έφτιαξα και είμαι πολύ περήφανη για αυτήν. Κάποια στιγμή λοιπόν διάβασα ότι η Ελίζαμπεθ Τέιλορ υιοθέτησε ένα παιδί με τη συναίνεση της φυσικής του μητέρας. Ήμουν τότε 7 ετών.

 Πείτε μου για την ημέρα που συναντήσατε το πρώτο σας παιδί. 
 - Το ΄92 που έκανε ειδικότητα στο «Παίδων», φέρνουν ένα μωρό 3 – 4 μηνών, μέσα στη μύξα, με μεγάλη αναπνευστική δυσχέρεια. Στο φάκελο έγραφε ότι ήταν προς υιοθεσία. Αυτό το μωρό είναι σήμερα ο μεγάλος μου γιος, ο Δαμιανός. Από τότε είμαστε αχώριστοι.

 Μια στιγμή, θέλω να μου τα διηγηθείτε πιο αναλυτικά.
 - Οι ιδέες μου δεν μου επέτρεπαν να δεχτώ, ότι υπάρχουν παιδιά κλεισμένα σε ιδρύματα… Πηγαίνω στην κοινωνική λειτουργό και χωρίς δεύτερη κουβέντα το ζητάω. Η πρώτη απάντησή της είχε ως εξής: «έχετε συνειδητοποιήσει τι σημαίνει για ένα μαύρο παιδί να μεγαλώνει σε μια κοινωνία λευκών;». «Και είναι καλύτερα να μεγαλώνουν σε ιδρύματα;», της απαντάω.

 Εσείς δεν κάνατε ποτέ αυτή την σκέψη για τα παιδιά σας; 
 - Εγώ, όταν τον είδα να παίζει στην παράσταση «η γυνή να φοβείται τον άντρα» – είχε ένα μικρό ρόλο που έκανε όμως τη διαφορά – είπα «δόξα τω Θεώ, που το παιδί αυτό είναι διαφορετικό από τα άλλα»! 

Δεν αισθανθήκατε την ανάγκη να ζήσετε την εμπειρία μιας γέννας;
- Όχι. Δεν θέλω να υποτιμήσω τους βιολογικούς γονείς, ούτε μπαίνω στη διαδικασία να τους ανταγωνιστώ, «να πω, ότι ο θετός γονιός είναι πιο καλός από το φυσικό». Στραβόξυλα, υπάρχουν και στις δύο μεριές.

 Επιτρέψτε μου όμως να επιμείνω, πώς ξεκινάει αυτή η εξοικείωση με το διαφορετικό; 
 - Ήμουν κάποτε με τον πατέρα μου στο Ζάππειο και είδαμε έναν μαύρο, καλοντυμένο, πρέπει να ήταν σπουδαστής. Και μου λέει ο πατέρας μου «τον βλέπεις αυτόν, αν τον τρυπήσεις και τρυπηθείς και εσύ θα βγει το ίδιο χρώμα, το ίδιο είσθε λοιπόν». Μετά όταν στην κατασκήνωση διάβασα την «Καλύβα του Μπάρμπα Θωμά», δεν μπορούσα να καταλάβω, ότι βασανίζουν ανθρώπους εξαιτίας του χρώματός τους.

 Φαίνεσθε πολύ υπερήφανη για τον πατέρα σας. Ήταν αντάρτης; 
 - Ναι. Στα βουνά. Ήταν πολύ γενναίος άνθρωπος ο πατέρας μου. Και πότε αποφασίζετε να υιοθετήσετε και δεύτερο παιδί; - Ήθελα να κάνω και ένα δεύτερο παιδί για να έχει ο μεγάλος αδελφάκι. Κάνω λοιπόν, την αίτηση και το 1999 έρχεται και ο Δανιήλ.

Και μετά ο Ιάσων. 
- Ο Ιάσωνας ήταν ένα παιδί αγνώστων στοιχείων. «Πιθανώς έχει προβλήματα κινητικότητας», μου είχαν πει. Εγώ το ήθελα αυτό το παιδί. Η κοινωνική λειτουργός στην αρχή με απέτρεψε. Μετά από λίγο διάστημα, μου τηλεφωνεί και μου λέει «αυτό το παιδί δεν πάει και τόσο καλά, σε ενδιαφέρει ακόμη;».

 Έχει όντως κινητικά προβλήματα; Γιατί εγώ τον είδα να χοροπηδάει. 
 - Όταν τον υιοθέτησα ήταν 18 μηνών και η ανάπτυξη του ήταν 10μηνών, δεν περπατούσε, μόλις που είχε αρχίσει να μπουσουλάει. Κάναμε κάποιες φυσιοθεραπείες, μετά τον ανέλαβαν τα 2 μεγαλύτερα παιδία και ένα απόγευμα μου τηλεφωνεί ο Δαμιανός και μου λέει: «Μαμά, ο Ιάσωνας περπατάει!». 

Και πότε τα παιδιά μαθαίνουν την αλήθεια; 
- Με το που έρχονται στο σπίτι. Τους έλεγα ότι είμαι υπερήφανη. «Σας πήρα γιατί σας αγαπούσα». Τους έλεγα και ένα παραμύθι.

Τι έλεγε το παραμύθι σας; 
- Κάποια μέρα ένα αρνάκι έμεινε μόνο του μέσα σε ένα μαντρί και μια προβατίνα το ανέλαβε, το πρόσεχε και το θήλαζε. Μια μέρα ήρθε ο λύκος η προβατίνα όμως, μπήκε στη μέση χτύπησε με τα κέρατά της το λύκο, τον έδιωξε και έσωσε το προβατάκι.

Τα παιδιά αντιμετώπισαν ρατσιστικές συμπεριφορές;
- Κάποια στιγμή ο μεγάλος, όταν ήταν ακόμη στο δημοτικό ήρθε και με ρώτησε: «Η τάδε συμμαθήτρια μου, είπε να σηκωθώ να πάω στην Αφρική… Τι να κάνω στην Αφρική;».

 Τα παιδιά είναι πολλές φορές σκληρά.
 - Τα παιδιά είναι σκληρά, αλλά στις παραδόσεις του Πολίτη, στο συλλογικό ασυνείδητο των Ελλήνων ο μαύρος, ο αράπης, δεν είναι κακός. Μπορεί να είναι ο διαφορετικός, ο δυνατός, ο φύλακας των θησαυρών και ο προστάτης των πηγαδιών, αλλά δεν είναι ο κακός. Τέλος πάντων. Τελείωσαν αυτά. Τώρα ο διευθυντής μου είπε, ότι ο Δαμιανός είναι κεφάλαιο για το σχολείο.

 Οι φίλοι, οι συνάδελφοι, ξαφνιάστηκαν με τις επιλογές σας; 
 - Δεν θυμάμαι κάτι άσχημο. Θυμάμαι μια θεραπεύτρια, όταν έβλεπε την φωτογραφία του Δανιήλ στο γραφείο μου έλεγε «Όταν βλέπω αυτό το χαμόγελο και αυτά τα μάγουλα, νομίζω, ότι βλέπω εσάς». Οι άνθρωποι λοιπόν δεν είναι μόνο το χρώμα τους, είναι και τα μάγουλα τους και το χαμόγελο τους. Εγώ έχω πιο πολλά κοινά πράγματα με μια Αφρικανή κοπέλα παρά με μια λεπτοκαμωμένη ξανθιά. 

Με τις υπηρεσίες του κράτους αντιμετωπίσατε ποτέ προβλήματα;
- Δεν θα το έλεγα. Παιδεύτηκα, βέβαια πολύ με τη συνήθη γραφειοκρατία. Στα 2 τελευταία παιδία κουράστηκα περισσότερο, γιατί έπρεπε να αποδείξω 10 φορές παραπάνω από έναν υποψήφιο γονέα, ότι είμαι καλή και όχι ότι μου κάνουν χάρη. Και όλα αυτά για παιδία που ουσιαστικά ήταν στα αζήτητα.

Ο Δαμιανός
Πηγαίνει στην Α’ λυκείου, παίζει βόλεϊ και κόντρα μπάσο, συμμετέχει στη θεατρική ομάδα του σχολείου. Είναι ο άνθρωπος που προσπαθεί να φέρει ισορροπία στις κρίσεις. Στην κατασκήνωση, ήταν ένα πατρικό πρότυπο, προσπαθούσε να παρεμβαίνει σε καυγάδες κατευναστικά, να βοηθάει τους αδύναμους.

 Ο Δανιήλ
 Του αρέσει το ποδόσφαιρο, ζωγραφίζει, έχει οικογενειακές αρχές. Η δασκάλα μας λέει ότι περιμένει τα Χριστούγεννα, για να καθίσουν όλοι γύρω από το γιορτινό τραπέζι! Θέλει να φαντάζεται ότι κυριαρχεί η αγάπη. Είναι κοινωνικός και κάνει εύκολα φίλους. Του αρέσουν οι οικογενειακές παραδόσεις, είναι περήφανος που οι παππούδες του πολέμησαν στον πόλεμο του 40.

Ο Ιάσωνας 
Το πειραχτήρι, ξεπέρασε όλες τις δυσκολίες. Ήταν 2 ετών όταν έμαθε να περπατάει και τώρα παίζει ποδόσφαιρο και θέλει όλη η οικογένεια να είναι παρούσα στους αγώνες του. Αν και θυμώνει που δεν είναι τόσο μαύρος όσο αυτοί! Πρόσφατα λοιπόν σε έναν αγώνα, ένας αντίπαλος του φώναξε – υβριστικά υποτίθεται – «μαύρο». Ο αγώνας διακόπηκε, ο πιτσιρίκος κλήθηκε για συστάσεις και ο Ιάσων έτρεξε στην οικογένειά του. «Μαμά – μαμά με είπε μαύρο!», φώναζε πανευτυχής.

 «Οι άνθρωποι τα πετάνε όλα στα σκουπίδια» 
 «Μόνο μη γίνουμε σίριαλ»

 Ο χώρος είναι ακατάστατος. Ο Ιάσωνας, ο αντάρτης έχει σκορπίσει παντού τα παιγνίδια του. Και τώρα χοροπηδάει πάνω στο διπλό κρεβάτι των γονιών τους. Οι τοίχοι είναι ντυμένοι με βιβλιοθήκες. Πρώτη φορά είδα τόσα βιβλία σε ένα υπνοδωμάτιο. Ο κύριος Χάρης γιατρός και αυτός, βλέπει στο σαλόνι τον αγώνα της Εθνικής. Πετάγετε σαν ελατήριο για να με χαιρετίσει, εγώ του κλέβω λίγους ηλιόσπορους και του ζητώ την άδεια να φωτογραφίσω τα παιδιά. «Κάντε ότι θέλετε σας έχουμε εμπιστοσύνη αλλά δεν θέλουμε να αλλάξει η ζωή μας». «Αυτό της άρεσε να κάνει αυτό έκανε» λέει και πηγαίνει προς το μέρος της γυναίκας τους. Την αγκαλιάζει διστακτικά από τους ώμους και συμπληρώνει «μην γίνουμε σήριαλ».

Οι γωνιές του σπιτιού είναι γεμάτες κούκλες. «Είναι το μόνο που κάνει η Κατερίνα». «Δεν είμαι καλή νοικοκυρά», «ομολογεί» η ίδια. «Δεν μπορείς να τα κάνεις όλα» της λέω για να μην αισθάνεται άσχημα. Και δεν ξέρετε πόσα ακόμη κάνει προσθέτει ο σύζυγος. «Μόνη της, με ένα βοηθό πήγε και εμβολίασε εκατοντάδες τσιγγάνους στους καταυλισμούς. Και όταν δούλευε στα παιδάκια που είχαν μεταδοτικές ασθένειες έμπαινε στους θαλάμους χωρίς προστατευτική μάσκα». «Καλύτερα να πάθαινα εγώ κάτι παρά να τρόμαζα το παιδάκια», δικαιολογείται η Κατερίνα. «

Μην ξεχάσετε την υπόσχεση σας», μου είπε ενώ με ακολουθούσε στην εξώπορτα. «Δεν θέλω να μιλήσω στα κανάλια. Θέλω να το γράψετε καθαρά, να το διαβάσουν και να μην μας ενοχλήσουν». Το γαύγισμα του Φλοξ όσο πάει μεγάλωνε. Διαισθανόταν ότι ο «ξένος» έφευγε από στιγμή σε στιγμή και όπου νάναι θα τον έλυναν. «Δεν ξέρω πως βγήκε άγριο, αυτό το σκυλί, και δεν συμπαθεί τους επισκέπτες», μου είπε στενοχωρημένη δήθεν αλλά μάλλον υπερήφανη που υπάρχει και ένας άγριος σε αυτό το σπίτι. Το γατάκι στα πόδια της έκανε αστεία την σκηνή. Ένας μεγάλος αγριεμένος σκύλος και ένας «Μπελάς» στο μήκος μιας παλάμης, κάτω από την ίδια στέγη. «Τα μάζεψα και τα δύο από τα σκουπίδια», πρόσθεσε λες και κατάλαβε τις σκέψεις μου. Σαν να μου έλεγε «μπορεί να είναι σκύλος και γάτα αλλά δεν τρώγονται γιατί έρχονται και ο δύο από το ίδιο μέρος». «Το γατάκι το βρήκα με τα παιδιά εδώ, δίπλα στους κάδους της γειτονιάς και το σκυλί το είχαν πετάξει μαζί με κάτι σακούλες έξω από την δουλειά μου». Μιλάει χωρίς να χρωματίζει την φωνή της. Ούτε λύπη, ούτε χαρά. Μόνο πραγματικότητα.

«Οι άνθρωποι πετάνε και ζώα στα σκουπίδια», μου είπε αντί για καληνύχτα.

Πηγή: www.yiothesia.gr

"Πώς έχασα ένα φίλο και κέρδισα ένα... φασίστα"!

Γροθιά στο στομάχι είναι το απόσπασμα από το ημερολόγιο ενός μαθητή από το Αντιφασιστικό Μέτωπο Ηλιούπολης, στο οποίο δείχνει ξεκάθαρα τις «επιπτώσεις» που έχει η σιωπή μας και η ανοχή μας στα φασιστικά φαινόμενα και πρακτικές.  

Είναι συγκλονιστικό. Διαβάστε το...

«Προχτές το βράδυ ένας μετανάστης λήστεψε μια γιαγιά, πέντε γειτονιές παρακάτω. Την άλλη μέρα στο σχολείο, ο συμμαθητής μου ο φασίστας χτύπησε έναν άλλο συμμαθητή μου, που οι γονείς του είναι μετανάστες. 

Ο ίδιος γεννήθηκε εδώ, μιλά ελληνικά και δεν ξέρει καμιά άλλη πατρίδα πέρα από την Ελλάδα.

Στην Ελλάδα υπάρχουν πολλές κατηγορίες ανθρώπων: Πλούσιοι, μεσαίοι, φτωχοί.

Πολλοί πλούσιοι κλέβουν, εξαπατούν, φοροδιαφεύγουν, βάζουν τους φτωχότερους να δουλεύουν για λογαριασμό τους για λίγα ευρώ. Πολλοί φτωχοί, Έλληνες και ξένοι δουλεύουν απ’το πρωί μέχρι το βράδυ για ένα κομμάτι ψωμί.

Κάποιοι απ” αυτούς κλέβουν, σκοτώνουν για να ληστέψουν και πουλούν ναρκωτικά.

Εγώ δε γουστάρω τους εγκληματίες, όπως δεν γουστάρω και τους πλούσιους που βγάζουν τα λεφτά τους στην Ελβετία, για να μην φορολογηθούν. Οι φασίστες τα βάζουν μόνο με τους μετανάστες γιατί λέει είναι ξένοι και φταίνε αυτοί. Εγώ λέω ότι τα βάζουν μαζί τους γιατί είναι ο εύκολος στόχος και δεν μπορούν να τα βάλουν με τους ισχυρούς. Άλλωστε ξέρω καλά ότι να χτυπάς το συμμαθητή σου, δεν δείχνει δύναμη, αλλά αδυναμία. Η καημένη η γιαγιά δεν κέρδισε καμιά παρηγοριά από αυτή τη πράξη εκδίκησης και ο συμμαθητής μου μας κοιτάει πια όλους με καχυποψία.

Κι έτσι, έχασα έναν Έλληνα φίλο και κέρδισα έναν φασίστα.

Οι φασίστες όλο μιλάνε για την ένδοξη ελληνική φυλή και τον ελληνικό πολιτισμό.

Οι ίδιοι όμως δεν ξέρουν καλά την ιστορία μας και δεν γνωρίζουν τίποτα απ” τα έργα των αρχαίων Ελλήνων. Η καλύτερη απόδειξη ότι αγαπάς τη χώρα σου είναι να την υπερασπίζεσαι όχι με μεγάλα λόγια, αλλά με πράξεις. Έχω διαβάσει πως στον τελευταίο πόλεμο που έζησε η χώρα μας, κάποιοι χωρίς χρήματα, οπλισμό και βοήθεια από κανέναν στήσανε αντάρτικο στρατό εναντίον των κατακτητών Γερμανών.

Κάποιοι άλλοι, οι λεγόμενοι ταγματασφαλίτες, μπήκανε στην υπηρεσία των Χιτλερικών, πήρανε όπλα και λεφτά, φόρεσαν κουκούλες, ρουφιανέψαν και πολέμησαν τους Έλληνες. Οι φασίστες σήμερα θεωρούν τους ταγματασφαλίτες «πατριώτες» και κάνουν εκδηλώσεις στη μνήμη τους.

Τις προάλλες στο σχολείο συνέβη κάτι άλλο. Η Ελένη η συμμαθήτριά μου, είναι φωνακλού και τα «χώνει», η μάνα της είναι αριστερή.

Ο φασίστας συμμαθητής μου την χτύπησε, εγώ όμως δεν αντέδρασα. Είναι που η Ελένη καμιά φορά γίνεται εκνευριστική και μέσα μου σκέφτηκα… «Καλά της έκανε!». Μετά το ξανασκέφτηκα, αλλά ήταν αργά πια, αργά και αισθάνομαι ότι έχω πέσει στα μάτια της.

Κι έτσι, έχασα μια φίλη και κέρδισα έναν φασίστα.

Στο γήπεδο οι φασίστες φωνάζανε «πίθηκο» τον καλύτερο παίκτη της ίδιας μας της ομάδας, γιατί είναι από την Αφρική. Ο καλύτερος μας παίκτης πικράθηκε και ζήτησε μεταγραφή.

Κι έτσι, έχασα τον παικταρά μας και κέρδισα έναν φασίστα.

Οι φασίστες προωθούν το μίσος και την απανθρωπιά. Μισούν και χτυπούν τους ξένους, τις γυναίκες, τους ομοφυλόφιλους, τους μορφωμένους, τους δημοκράτες, τους ελεύθερους ανθρώπους. Μισούν ό,τι τους ξεπερνά και ό,τι δεν καταλαβαίνουν.
Όποτε όμως βρεθούν απέναντι σε αντιφασίστες, το βάζουν στα πόδια. Τον τελευταίο καιρό με τόσους φασίστες που μ” έχουν κερδίσει, έχω αρχίσει να προσέχω τι λέω και να διστάζω να πάρω θέση.

Κι έτσι, πριν χάσω το θάρρος μου για πάντα με αντάλλαγμα το φόβο του φασίστα, ΣΟΥ ΦΩΝΑΖΩ:

«ΕΞΩ ΟΙ ΦΑΣΙΣΤΕΣ ΑΠ’ΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ,

ΕΞΩ ΟΙ ΦΑΣΙΣΤΕΣ ΑΠ’ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΜΑΣ!».

Κι έτσι, ξανακέρδισα τον εαυτό μου, χάνοντας μόνο έναν φασίστα!»

Πηγή: http://livester.gr

Πόσο Μακριά Ακόμα; How Much Further? (ντοκυμαντέρ, με ελληνικούς υπότιτλους)

Γυρισμένο στην Αθήνα μεταξύ Οκτωβρίου 2011 και Φεβρουαρίου 2012, εν μέσω της κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής αναταραχής, το ντοκιμαντέρ δίνει βήμα στις φωνές εκείνων που έχουν εγκαταλείψει το Αφγανιστάν, τη Σομαλία ή το Σουδάν ελπίζοντας να βρουν καταφύγιο στην Ευρώπη. 

Μετά από μήνες ή ακόμη και χρόνια στο δρόμο, φτάνουν στην Ελλάδα, μια χώρα της οποίας ο πληθυσμός αντιμετωπίζει το πλήρες βάρος της οικονομικής κρίσης και τα συστήματα ασύλου και υποδοχής είναι εντελώς δυσλειτουργικά. Οι περισσότεροι άνθρωποι δε βλέπουν άλλη επιλογή από το να πάρουν να το δρόμο και πάλι με την ελπίδα να φτάσουν σε μια χώρα που θα μπορεί να τους δεχτεί και να εξετάσει το αίτημά τους για άσυλο. Αλλά, από τη στιγμή που έχουν εισέλθει στην Ελλάδα, είναι εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να εγκαταλείψουν τη χώρα λόγω των ευρωπαϊκών πολιτικών που τους εγκλωβίζουν νομικά στην Ελλάδα.

Το ντοκιμαντέρ είναι ο καρπός της συνεργασίας μεταξύ ECRE, του Ελληνικού Φόρουμ Προσφύγων και του κινηματογραφιστή Matthias Wiessler, και υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για την Ενσωμάτωση και τη Μετανάστευση (EPIM).

Έκανε ταυτόχρονη πρεμιέρα σε Βρυξέλλες και Αθήνα για την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων (20 Ιουνίου 2012). Το "Πόσο Μακριά Ακόμα;" έχει ήδη παρουσιαστεί και σε άλλες προβολές, στο Ινστιτούτο Ευρωπαϊκής Πολιτικής και στους μαθητές του Δικτύου Οδυσσέας στο Θερινό Σχολείο Ευρωπαϊκού Δικαίου και Πολιτικής για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.

Αυτοί οι άνδρες, οι γυναίκες και οι οικογένειες έχουν, ως επί το πλείστον, ξοδέψει όλες τις οικονομίες τους για το μακρύ ταξίδι τους, το οποίο τους οδήγησε στην Ευρώπη, με τους περισσότερους ανθρώπους να πληρώνουν λαθρεμπόρους να περάσουν τα σύνορα. Μπορούν να βρεθούν σε μεγάλη ένδεια στην Αθήνα, η οποία έχει μόλις 1.000 θέσεις υποδοχής για πάνω από 9.000 αιτούντες άσυλο το 2011 και μόνο. Με καμία ελπίδα να φύγουν από την Ελλάδα νόμιμα και με ασφάλεια, χωρίς την ελπίδα της ζωής με αξιοπρέπεια στην Ελλάδα, χωρίς ελπίδα επιστροφής στις χώρες τους και σε ένα ευμετάβλητο περιβάλλον γεμάτο από κοινωνικές εντάσεις και με την ξενοφοβία σε άνοδο, μαζεύονται όπου μπορούν και περιμένουν ελπίζοντας να βρούνε έναν τρόπο να φύγουν. 

Το 'Πόσο Μακριά Ακόμα;' (How Much Further?) είναι μια "ταινία δρόμου" τοποθετημένη στην Αθήνα. Από κρυμμένα διαμερίσματα, κατοικίες κοινοτήτων των προσφύγων και δημόσια πάρκα, οι πρόσφυγες μας λένε τις ιστορίες τους για το πώς ζουν και παρουσιάζουν τις λύσεις τους. Εκπρόσωποι από αρμόδια θεσμικά όργανα, πολιτικοί και εκπρόσωποι οργανισμών προσθέτουν σχόλια και τις λύσεις τους για την κρίση. 

Διάρκεια 40 λεπτά. 
___________

Filmed in Athens between October 2011 and February 2012, in the midst of social, political and economic turmoil, the documentary raises the voices of those who have fled Afghanistan, Somalia or Sudan hoping to find refuge in Europe.

After months or even years on the road, they arrive in Greece, a country whose population is facing the full brunt of the economic crisis and where the asylum and reception systems are completely dysfunctional. Most people see no option but to take to the road again in the hope of reaching a country that can receive them and consider their claim for asylum. But, once they have entered Greece, it is extremely difficult if not impossible to leave the country given the European policies that legally bind them to Greece.

This documentary is the fruit of the cooperation between ECRE, the Greek Forum of Refugees and the film maker Matthias Wiessler, and supported by the European Programme for Integration and Migration (EPIM).

How much further? premiered simultaneously in Brussels and Athens on World Refugee Day 2012 (20 June)

http://www.ecre.org/component/content/article/67-films/288-how-much-further.html

Ένας κόσμος που χωράει πολλούς κόσμους: προσωπικές μαρτυρίες μεταναστών

Μια πολύ συγκινητική καταγραφή από προσωπικές μαρτυρίες μεταναστών –μαθητών του σχολείου για τους μετανάστες (που λειτουργεί από την ομάδα δασκάλων «Τα πίσω θρανία») οι οποίοι ζουν και εργάζονται στην Αθήνα τα τελευταία χρόνια. Εμπειρίες, φόβοι, ανησυχίες, συναισθήματα, βιώματα, σκέψεις για την Ελλάδα.

Για να ανοίξετε ή να κατεβάσετε το pdf πατήστε εδώ

«Ποια είναι η χώρα μου;»

Φωτό: Ιάκωβος Χατζησταύρου

Ο Νίκος Οντουμπιτάν γεννήθηκε στο Μαιευτήριο «Αλεξάνδρα». Ένα από τα εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά μεταναστών που γεννήθηκαν στην Ελλάδα και έγιναν ξένοι με το ζόρι...

«Γεννήθηκα τον Απρίλιο του 1981. Εδώ στην Αθήνα. Στο Μαιευτήριο «Αλεξάνδρα»... Οι γονείς μου ήρθαν στην Ελλάδα με σπουδαστική βίζα. Ο μπαμπάς μου σπούδασε Νομικά, η μητέρα μου Οικονομικά. Αν και πήραν πτυχίο, έκαναν δουλειές άσχετες. Ήρθαν από το Λάγκος, την πρωτεύουσα της Νιγηρίας. Δεν έχω πάει ποτέ. Οι εικόνες που έχω είναι από φωτογραφίες των γονέων και το Διαδίκτυο. Μεγάλωσα στην Πλ. Αμερικής. Τότε ήμασταν μόνο δύο οικογένειες Αφρικανών σε όλη τη γειτονιά. Μέναμε στο ισόγειο. Ήταν δύσκολα χρόνια. Θυμάμαι ότι οι γονείς μου ήταν επιφυλακτικοί. Δύσκολα με άφηναν να βγω έξω. Σαν να ήθελαν να με προστατέψουν από κάτι. Κάθε τόσο μου έλεγαν: «Νίκο πρόσεχε, δεν είσαι σαν τα άλλα τα παιδιά. Εσύ είσαι ξένος και αν γίνει καμιά στραβή, εσένα θα κοιτάξουν στραβά». Τεσσάρων χρονών πήγα στο νηπιαγωγείο. Πέρασα καλά γιατί ήμασταν μαζί με τον ξάδελφό μου τον Μανώλη. Είχαμε μια κοινή φίλη, τη Μαργαρίτα. Πολύ όμορφη. Ελληνίδα από μητέρα Ρωσίδα. Ήμασταν οι «ξένοι» του νηπιαγωγείου...

●●●

ΜΕΧΡΙ έξι χρονών, με τους γονείς μου μιλούσα αγγλικά και γιορουμπά (η γλώσσα της φυλής των γονιών μου). Όταν μπήκα στο δημοτικό σκεφτόμουν πρώτα στα αγγλικά ή στα γιορουμπά και μετά εκφραζόμουν στα ελληνικά. Περνούσα με άνεση από τη μια γλώσσα στην άλλη. Σαν να έμενα σε ένα σπίτι και να περνούσα από το ένα δωμάτιο στο άλλο. Με τους γονείς μου άρχισα να μιλάω συνέχεια ελληνικά κοντά στην εφηβεία. Αγγλικά μιλάγαμε όταν κάναμε κάποια θεωρητική συζήτηση. Γιορουμπά όταν συζητούσαμε τα οικογενειακά ή όταν τσακωνόμασταν. Ελληνικά όταν ήμασταν ευδιάθετοι και χαλαροί. Είμαι τρίγλωσσος λοιπόν. Όχι, τετράγλωσσος. Αργότερα έμαθα και γαλλικά. Αποτελώ, βέβαια, εξαίρεση. Τα περισσότερα παιδιά Νιγηριανών μεταναστών που ξέρω, δεν γνωρίζουν γιορουμπά, επειδή δεν τα χρησιμοποιούν. Έχω κουλτούρα και νοοτροπία ελληνική. Την ίδια στιγμή έχω κρατήσει στοιχεία από την κουλτούρα των γονιών μου. Αυτό με βοηθάει, δεν ξέρω πώς να το εξηγώ, με φέρνει σε μια ισορροπία, συναισθηματικά και πνευματικά.

●●●

ΠΗΓΑ στο 65ο Δημοτικό Αθηνών. Στην Πλ. Αμερικής. Εκεί έχασα το κέφι μου. Αρχίζω και καταλαβαίνω ότι «μεγάλε είσαι διαφορετικός». Ήμουν το μόνο παιδί «ξένο» και μαύρο του σχολείου. Τι σημαίνει να νιώθεις διαφορετικός; Με μια φράση σημαίνει να είσαι πάντα στην τσίτα. Γιατί κάποιος θα πει κάτι για το χρώμα ή την καταγωγή σου. Θυμάμαι τον εαυτό μου στο δημοτικό μονίμως στην τσίτα. Ο θυμός ήταν το όπλο μου. Να με φοβάται οποιοσδήποτε προσπαθεί να με προσβάλει ή να με μειώσει. Το δημοτικό ήταν το πιο σκληρό κομμάτι της ζωής μου. Είχα μόνο δυο καλούς δασκάλους. Αν έμαθα κάτι, το οφείλω σε αυτούς. Θυμάμαι και μια κακή δασκάλα. Μας ρώτησε μια μέρα τι θέλουμε να γίνουμε όταν μεγαλώσουμε. Όταν ήρθε η σειρά μου είπα ότι θέλω να γίνω δικηγόρος. Τα παιδιά συνήθως θέλουν να μοιάσουν στον μπαμπά τους. Γέλασε κυνικά και σχολίασε «σιγά μη γίνεις και δικηγόρος». Έχουν περάσει είκοσι χρόνια και το θυμάμαι σαν χθες.

●●●

ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ απελευθερώθηκα. Πήγα στο 41ο Γυμνάσιο Αθηνών, στην Πλ. Αμερικής. Εκεί έκανα τις πρώτες πραγματικές παρέες. Άρχισα να «ξεχνάω» πως είμαι διαφορετικός. Όχι γιατί δεν υπήρχαν αυτοί που μου το θύμιζαν. Απλά κατάλαβα ότι κάποιος σε θέλει «διαφορετικό» επειδή θέλει να νιώσει ανώτερος. Είναι ένα παιχνίδι εξουσίας. Τότε εσύ ο «διαφορετικός» πρέπει να τον κοιτάξεις στα μάτια, χωρίς φόβο. Γιατί αύριο θα είσαι πάλι εκεί. Και πρέπει να μην είσαι με χαμηλό το κεφάλι. Πολλές φορές με βοηθούσε και η σωματική μου διάπλαση, ώστε αυτοί που δεν έπαιρναν από λόγια, να με φοβούνται αλλιώς. Ήμουν σκληρός σε όσους ήταν σκληροί μαζί μου. Και έβλεπα ότι έτσι αποκτούσα σεβασμό. Και όταν αποκτάς σεβασμό, αποκτάς και αυτοπεποίθηση... Στο λύκειο βελτιώθηκα θεαματικά στα μαθήματα. Χωρίς να πάω φροντιστήριο φυσικά. Δεν είχα αυτή τη δυνατότητα. Οι γονείς μου έδιναν πολύ μεγάλη σημασία στο σχολείο. Ήθελαν οπωσδήποτε να πάω στο πανεπιστήμιο...

●●●

ΜΕΤΑ το λύκειο ήρθε το χαστούκι το μεγάλο. Έδωσα Πανελλήνιες, πέρασα στο ΤΕΙ Αθήνας, Μηχανολογία Ιατρικών Οργάνων. Πέρασα στους πρώτους στη σχολή. Το πρώτο χαστούκι ήρθε όταν άκουγα τους συμμαθητές μου στο λύκειο να λένε: «Εμένα μου ήρθε το χαρτί, εσένα;». Τι είναι αυτό το χαρτί που πάει σε όλους και δεν έρχεται σε μένα, αναρωτιόμουν. Τότε πήγα στον δήμο και τους είπα: «Υπάρχει ένα χαρτί που πάει σε όλους και δεν έρχεται σε μένα». Μου εξήγησαν ότι ήταν το χαρτί για τη στρατιωτική θητεία. Ο υπάλληλος πρόσθεσε: «Εσύ μην περιμένεις χαρτί. Εσείς δεν γράφεστε στα δημοτολόγια». Εμείς, ποιοι είμαστε εμείς, αναρωτήθηκα. Το απώθησα όμως. Δεν ήθελα να το συνειδητοποιήσω και να το δεχτώ.

●●●

ΜΙΑ ΜΕΡΑ με σταμάτησαν στον δρόμο. Μου ζήτησαν τα χαρτιά. Δεν είχα. Όλοι οι φίλοι μου είχαν να δείξουν τις ταυτότητές τους. Εγώ τίποτα. Πήγα σπίτι αναστατωμένος. «Εγώ τι έχω να δείξω όταν μου ζητούν χαρτιά;» ρώτησα τους γονείς. Δεν ήξεραν τι να μου απαντήσουν. Το μόνο που μπορούσα να έχω επάνω μου ήταν η ληξιαρχική πράξη γέννησης, από το Μαιευτήριο «Αλεξάνδρα». Ήταν η ταυτότητά μου. Δεν μπορούσα να βγάλω καν νιγηριανό διαβατήριο. Έπρεπε να έχω τουλάχιστον πιστοποιητικό γέννησης. Δεν είχα. Δεν υπήρχε καν πρεσβεία της Νιγηρίας εδώ. Έγινα άπατρις...

●●●

ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΘΗΚΑ για μήνες. Τελικά κατάφερα να κάνω αίτηση για άδεια παραμονής στο Αλλοδαπών. Όταν πήγα εκεί, οι αστυνομικοί με έβλεπαν σαν να ήμουν εξωγήινος. Πώς είναι δυνατόν και δεν έχεις ελληνική ταυτότητα, μου έλεγαν! Έκανα αίτηση για άδεια παραμονής για ανθρωπιστικούς λόγους. Δεν προβλεπόταν τίποτα άλλο για την περίπτωσή μου. Μου έδωσαν έναν αριθμό πρωτοκόλλου. Χωρίς φωτογραφία, χωρίς όνομα. Αυτό ήμουν για το κράτος. Μέχρι που με σταμάτησαν μια μέρα για εξακρίβωση στοιχείων. Όταν τους έδειξα αυτό το χαρτί με πήγαν στο τμήμα. Στο Ακροπόλεως. Μου είπαν να περιμένω μέχρι να έρθει σήμα από τη Γενική Ασφάλεια. Πέρασε ολόκληρη μέρα και σήμα δεν ήρθε. Ο επόμενος διοικητής είπε να με κλείσουν μέσα. Έπαθα σοκ. Με έκλεισαν στο κελί με άλλους κρατούμενους. Κλεφτρόνια, τσαντάκηδες, τοξικομανείς. Ήμουν 19 χρονών. Ένιωθα φοβισμένος και ταπεινωμένος.

●●●

ΤΟ ΑΣΤΕΙΟ της υπόθεσης ήταν ότι υπήρχε ο καλός και ο κακός διοικητής. Όταν ερχόταν ο καλός με έβγαζαν από το κελί και καθόμουν σε ένα γραφείο. Όταν ερχόταν ο κακός με ξανάβαζαν στο κελί. Μέχρι που έπειτα από τρεις μέρες, ο καλός αποφάσισε να πάμε μαζί στη Γενική Ασφάλεια, να βρούμε τον φάκελό μου. Με έβαλαν σε ένα αυτοκίνητο, με συνοδεία, σαν υπόδικος. Θυμάμαι ότι κατεβήκαμε σε ένα υπόγειο και μετά βρεθήκαμε μπροστά σε ένα γραφείο γεμάτο συρτάρια και φακέλους. Έκαναν μόνο πέντε λεπτά να βρουν τον φάκελο! Με άφησαν ελεύθερο. Δεν ξεχνάω ότι ο καλός διοικητής μού ζήτησε συγγνώμη...

●●●

ΑΥΤΟ ΠΟΥ έγινε, μου άφησε μια τεράστια απογοήτευση. Μου έμεινε κυρίως ο φόβος της αδικίας. Ότι μπορεί να βρεθεί κάποιος πίσω από τα κάγκελα χωρίς να καταλάβει το πώς και το γιατί. Στην ηλικία που κάνεις τα πιο ωραία όνειρα εγώ πάλευα για χαρτιά. Έτρεχα να λύσω το πρόβλημα της άδειας παραμονής για να μη βρεθώ ξανά στο κελί. Πόσες ατελείωτες ώρες, μέρες, εβδομάδες έχω χάσει σε ουρές, δήμους, περιφέρειες. Τελικά την πήρα την κανονική άδεια. Έληξε δέκα μέρες μετά αφού την πήρα! Ξανά ουρές, μέρες χαμένες, ζωή χαμένη. Τι μου έχει μείνει; Η απορία. Γιατί το κάνουν αυτό;

Όλα αυτά μου έκοψαν τα φτερά. Είχα μια κάθετη πτώση στα μαθήματα. Ειδικά από τότε που ήθελα να πάω για Εrasmus. Με δέχτηκαν στο Ντάντι της Σκωτίας και δεν μπορούσα να πάω. Δεν είχα χαρτιά. Από τότε άρχισε αυτό που θα έλεγα «αποξένωση». Έγινα ξένος με το ζόρι. Έπρεπε να ψάξω να βρω τι είμαι. Αυτό συνεχίστηκε και συνεχίζεται ακόμα... Παρ΄ όλα αυτά δεν μασάω και συνεχίζω. Το μέλλον πώς το βλέπω; Σκληρή δουλειά και Κeep walking που λέει και η διαφήμιση... Πώς ένιωσα όταν άκουσα για το καινούργιο νομοσχέδιο; Ότι δεν μπορώ να φέρω πίσω όσα έχασα, αλλά από εδώ και πέρα το μέλλον είναι στα χέρια μου. Ότι μπορώ να προσφέρω στον εαυτό μου. Και στη χώρα μου. Ποια είναι η χώρα μου; Η Ελλάδα φυσικά...»

Πηγή